Zwitserland was één van de allereerste Europese landen waaraan Waddington - UK (±1938) licentie verleende en Carlit kreeg kennelijk een zekere vrijheid om van het ontwerp van het spel af te wijken. 
Een héél bijzonder kenmerk van de Zwitserse edities tot ongeveer 1980 zijn de 5 metalen lopers: varken - kat - geldbuidel - auto en klavertje-vier, gevolgd door de 6 fragile rode: dwerg - paddestoel - lieveheersbeestje als zwerver - varken - glazenwasser met  ladder en klavertje-4, tot de 8 lichtmetalen lopers van Parker in ± 1985 in de Parker edities verschenen:
hoed - hondje - kruiwagen - strijkijzer - schoen - auto - vingerhoed en ruiter-te-paard.
 

Zwitserland is één van de weinige landen waar de straten van het Monopolyspel niet alleen uit de hoofdstad zijn, maar uit een aantal steden, in dit geval 18. De steden Bern, Basel, Lausanne en Zürich komen 2x voor.
Het Waddington ontwerp veranderde sedert 1961 geleidelijk in de uitvoering volgens die van Parker/Hasbro (Amerikaans).

Vanaf Start zijn de velden in de Parker/Hasbro uitvoering resp.:

Chur/Coire: Kornplatz                                                                          (op de Waddingtons borden, tot 1968: is de kleurenbalk van het eigendom licht paars)
Kanzlei/Chancellerie
Schaffhausen/Schaffhouse: Vordergasse                                    (op de Waddingtons borden, tot 1968: is de kleurenbalk van het eigendom licht paars)
Einkommenssteur/Impôt sur le revenu
Vereinigte Privatbahnen/Union des chemins de fer privés 
Aarau /Aarau: Rathausplatz
Chance
Neuenburg/Neuchâtel: Place Purry
Thun/Thoune: Hauptgasse
Im Gefängnis/En prison
Basel/Bâle: Steinen-Vorstadt
Elektrizitätswerke/Usines électriques
Solothurn/Soleure: Hauptgasse/Rue Principale
Lugano/Lugano: Via Nassa/Via Nassa
Vereinigte Bergbahnen AG./Funiculaires réunis S.A. 
Biel/Bienne: Nidaugasse/Rue de Nidau
Freiburg/Fribourg: Bahnhofstrasse/Avenue de la Gare
Kanzlei/Chancellerie
La Chaux-de-Fonds/ La Chaux-de-Fonds: Rue Léop.Robert
Freier Parkplatz/Parc gratuit                                                              (op de Waddingtons borden, tot 1968: Parc pour autos, while the tires of the car are white)
Winterthur/Winterthour: Bahnhofplatz
Chance
St. Gallen/St-Gall: Marktplatz
Bern/Berne: Bundesplatz/Place Fédérale
Überlandbahnen/Tramways interurbains 
Luzern/Lucerne: Weggisgasse
Zürich/Zurich: Rennweg
Wasserwerke/Usines hydrauliques
Lausanne/Lausanne: Rue de Bourg
Gehe ins Gefängnis!/Va en prison!                                                    (op de Waddingtons borden, tot 1968: Ins Gefängnis!/En prison!)
Basel/Bâle: Freiestrasse
Genf/Genève: Rue de la Croix-d'Or
Kanzlei/Chancellerie
Bern/Berne: Spitalgasse
Vereinigte Schwebebahnen/Association des téléphériques  (op de Waddintons borden, tot 1968, Vereinigte Schwebebahnen AG.)
Chance
Lausanne/Lausanne: Place St-François                                        (op de Waddingtons borden, tot 1968: is de kleurenbalk van het eigendom blauwgrijs)
Nachsteuer/Impôt supplémentaire
Zürich/Zurich: Paradeplatz                                                                (op de Waddingtons borden, tot 1968: is de kleurenbalk van het eigendom blauwgrijs)

De stations zijn dus typisch Zwitserse transportmaatschappijen. Op de betreffende velden van de oorspronkelijke spellen worden de juiste voertuigen (in het groen) getoond. Later worden het kleurloze plaatjes en tenslotte het neutrale zwarte locomotiefje van Parker/Hasbro.

Drie talen: Merk op dat de straten in de Duitstalige steden in het Duits genoemd worden, die uit de Franstalige in het Frans, die uit de Italiaanstalige in het Italiaans (alleen Lugano) en zelfs in Duits en Frans (in Biel/Bienne en Freiburg/Fribourg).

Vanwege het feit dat er in Zwitserland Duits en Frans wordt gesproken worden de spellen uit Duitsland en Frankrijk ook vaak hier uitgegeven.

Versie: Standaard, zwarte doos (1)
             Originalausgabe für die Schweiz  - Englisches Patent
             Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original
Uitgever: Édition Carlit - Zürich - ±1940
Afmetingen van de doos: 26,4 x 50,6 x 4,5 cm                 
Het spel:
De eerste Zwitserse spellen zijn duidelijk volgens het Waddingtons ontwerp en niet alleen vanwege de vermelding "Englisches patent" op het middenveld van het bord, maar veeleer vanwege de duidelijke kenmerken, als:

Een ander kenmerk van een spel uit de beginperiode is het feit dat de huur voor het onbebouwde gele eigendom  Rue de Bourg gelijk is aan die van de andere 2 gele straten, nl. Fr 440,-. Deze fout werd al gemaakt in de eerste Amerikaanse spellen en is daarna overgenomen in de spellen van alle andere landen. Maar Carlit heeft er meer moeite mee gehad, want nadat het spoedig gevolgd werd door een onjuiste correctie (de huur werd verlaagd naar  Fr.400,-  i.p.v.verhoogd) werd deze vele jaren later weer teruggedraaid naar Fr.440,-. 
Pas in 1985 werd de juiste huur van Fr.480,- ingevoerd.

Opvallende, typische afwijkingen t.o.v. het Londonse bord zijn:

De vermelding "Speciale uitgave voor Zwitserland, overeenkomstig het origineel" duidt er al op dat er bewust van het ontwerp van Waddingtons is afgeweken, maar het is niet duidelijk waarom.

Andere kenmerken van deze editie zijn:

Redenen om aan te nemen dat het hier om een uitgave van omstreeks 1940 gaat zijn:

Bij deze uitgave werden slechts een Duitse en Franse handleiding geleverd, dus nog geen Italiaanse.

Versie: Monopoly - zwarte doos - met Jouets Weber naam (FCW1)
              Originalausgabe für die Schweiz  - Englisches Patent
              Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original
Uitgever: Edition Carlit - Zürich - ±1940
Afmetingen van de doos: 26,8 x 50,7 x 4,5 cm cm
Het spel:
Dit spel is uit de verzameling van Phil Orbanes - USA.

Dit is een uitgave van Carlit's belangrijke groothandelaar "Franz Carl Weber -  Jouets Weber (Weber Speelgoed)". Hij was kennelijk zó belangrijk dat hij kon verlangen dat zijn naam op de doos genoemd werd. De naam van zijn bedrijf staat gedrukt in het extra rood omrande veld van de stick op het deksel en de rugzijde van het bord. Dit is ook een aanduiding voor zijn leeftijd.

Korte geschiedenis van Frans Karl Weber:

"De firma werd opgericht in Zürich door Franz Philipp Karl Friedrich Weber in 1881, toen hij 26 was. Hij noemde zijn Speelgoed firma bewust Franz Carl Weber (Carl met een C) om onderscheid te maken tussen firma's met dezelfde naam. Hij gebruikte het hobbelpaard als zijn logo, omdat dit stuk speelgoed één van de eerste producten was die hij in zijn bedrijf verkocht. Franz stierf in 1948 en het bedrijf werd in eerste instantie voortgezet door zijn zoon en daarna door zijn kleinzoon. 
Ruim 100 jaar later, in 1984, werd de firma verkocht aan Denner, een keten van detailhandelaren, waar het snel bergafwaarts ging; het aantal winkels liep terug van meer dan 50 tot 9. In 2006 werd Franz Carl Weber overgenomen door het Franse speelgoedconcern Ludendo."

Het zal duidelijk zijn dat er een grote overeenkomst is tussen deze uitgave en de voorgaande. Maar het is toch belangrijk om op het type lopers te wijzen:

De 4 metalen lopers in dit spel van Phil Orbanes zijn een auto - klavertje-vier - geldbuidel en varken.
gele eigendommen voor alle staten hetzelfde is,  nl. Fr 440.-. 



In een ander spel van dezelfde editie vond ik de 6 verschillende lopers volgens nevenstaande foto: varken - paard - hond - rendier - leeuw en papegaai. En zij lijken wel de originelen te zijn, want ze hebben dezelfde x-vormige voet als het varken.

Ulrich Schädler, directeur van het ""Swiss Museum of Games"", meldt dat hij 2 spellen van F.C.Weber in zijn museum heeft die als 4de loper een rood gekleurde, plastic vingerhoed heeft. Hij vermoedt dat Weber in een overgangsperiode deze vingerhoed kortstondig heeft gebruikt.
Dit lijkt wat vreemd, maar in relatie tot het hiervoor genoemde spel met de 5 nooit eerder gebruikte lopers zou het wellicht toch mogelijk zijn dat in een "overgangsperiode naar de fragile plastic rode lopers" vrij willikeurige lopers gebruikt zijn?

Overigens is in deze edities de huur van het onbebouwde gele eigendom Rue de Bourg Fr. 400 en voor de andere 
2 staten  Fr 440. 

Versie: Standaard, zwarte doos (1a)
              Originalausgabe für die Schweiz  - Englisches Patent
              Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original
Uitgever: Édition Carlit - Zürich - ±1945
Afmetingen van de doos: 26,4 x 50,6 x 4,5 cm  
Dit spel is eigendom van Patricia Pauwels - Brussels. Het is één van de allereerste spellen met op het deksel een verlengde sticker met een extra rode rand om een (leeg) veld.

Het is vrijwel exact hetzelfde spel als het voorgaande, dus zijn kenmerken zijn:

Maar wat dit spel tot een speciale editie maakt is wederom de groep gele eigendommen:

Gezien wat er over deze groep gezegd is in vorengaande uitgaven zou men verwachten dat de huur op alle 3 onbebouwde eigendommen weer Fr.440,- zou zijn.
Maar niets is minder waar. Carlit heeft waarschijnlijk de fout van Parker onderkend (zie  hoofdstuk  "Druk-en-fabricagefouten") en heeft hem toen verkeerd verbeterd door de huur voor de onbebouwde grond op de duurste straat, Rue de Bourg, de laagste te maken, nl. Fr.400,- in plaats van Fr.480,-. 
Déze versie is gehandhaafd tot de uitgaven van 1982/85.

Versie: Standaard, zwarte doos (2)      
             Originalausgabe für die Schweiz
             Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original
Uitgever: Carlit - Zürich - ±1953
Afmetingen van de doos: 26,4 x 50,6 x 4,5 cm                 
Het spel:
Na de edities met een "verlengd label met extra rood omrand (leeg) veld" kwamen de versies met een label zonder dat veld.

Alle andere kenmerken van dit spel blijven dezelfde, zoals:

Versie: Standaard, zwarte doos (3)
Uitgever: Carlit - Zürich - ±1958
Afmetingen van de doos: 26,4 x 50,6 x 4,5 cm                
Het spel:
Deze editie is uit de verzameling van Eugen Bruhin - Basel - CH.

Als verzamelaar van bordspellen in het algemeen (meer dan 1400 spellen) heeft hij dus ook wel een paar Monopoly edities. Deze zwarte doos uitgave kreeg hij als kerstcadeau in1957 of 1958. En omdat deze zwarte doos nog steeds het "locomotievenplaatje" heeft op zowel het deksel als op de rugzijde van het bord en op het middenveld van de speelzijde moet het een uitgave zijn van vóór 1961. Onder het plaatje op het middenveld van het bord staat nog steeds "Englisches patent". Dit alles bevestigt dat het in ±1958 gemaakt moet zijn.
Eugen is de gelukkige bezitter van een exemplaar met de typische, Zwitserse lopers die nu voor het eerst van heel fragile rode plastic gemaakt zijn. Zij zitten op een kartonnen opvulstuk van de doos.
Om deze nogeens te noemen: dwerg - paddestoel - lieveheersbeestje als zwerver - varken - glazenwasser met  ladder en klavertje-4.

Andere kenmerken van deze, één van de laatste zwarte dozen zijn:

N.B.: Eugen heeft deze uitgave ook gezien met de bankbiljetten van de latere "witte dozen", d.w.z. met 2 kleine kadertjes met daarin 3 
         sterren en gesloten, zwarte cijfers in de ellips, zie verderop.
         Dit zou een eerste indicatie kunnen zijn van de "overgangsperiode", de overstap van het Waddington ontwerp naar het Parker ontwerp
         (in ±1982/85). Zie o.a. "Identificatie en plaatsing in de tijd" in het kader in hoofdstuk Duitsland - Klassieke spellen.

Versie: Monopoly - zwarte doos - met Jouets Weber naam (FCW2)
              "Originalausgabe für die Schweiz"
              "Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original"
Uitgever: Edition Carlit - Zürich - ±1960
Afmetingen van de doos: 26,8 x 50,7 cm
Het spel:
Deze editie is gelijk aan (FCW1) met uitzondering van de nieuwe rode plastic lopers.

Het feit dat het nog steeds het "verlengde label" op het deksel en de rugzijde van het bord heeft mag waarschijnlijk worden toegeschreven aan het feit dat het een Franz Carl Weber uitgave is.

Het rode bakje als houder voor de kleinere doosjes ontbreekt in dit spel. Het behoort tussen de 2 kartonnen opvulstukken 
te zitten.
De bankbiljetten hebben het huisje en de locomotief in de kleine kadertjes van de biljetten.
Er zijn 2 sets spelregels: Duitse en Franse.

Versie: Standaard, rode doos
             "Originalausgabe für die Schweiz"
             "Edition spéciale pour la Suisse conforme à l'original"
Uitgever: Carlit - Zürich - ±1960
Afmetingen van de doos: 26,4 x 50,6 x 4,5 cm
Het spel:
Omdat een gekleurde uitvoering van een spel meestal na de standaard zwarte doos wordt uitgegeven, vermoed ik dat 
deze rode doos uit ca.1960 stamt.
Het bord is nog volgens het Waddington's otwerp, dus met het "locomotievenplaatje" in het midden van het bord. Maar 
nieuw in deze uitgave zijn de 3 plastic inlagen van de binnendoos voor het bewaren van de attributen: en rode met  
7 vakjes voor de bankbiljetten, de zg "bankers tray", een kleine vierkante met 6 kleine vakjes voor de lopers en een 
brede van wit plastic voor alle kaartjes, huizen en hotels.
De bankbiljetten zijn weer die van de volgende witte doos, dus met 2 kleine kaders met elk 3 sterren. Er zijn 2 sets spelregels: Duitse en Franse.
Hoewel de dobbelstenen van een spel niet de oorspronkelijke hoeven te zijn is het wel interessant te vermelden dat er in dit geval 1 groen is met zwarte stippen, de ander rood met gouden stippen.

Versie: Monopoly DE LUXE , ref.4136 L 
              "Exclusivité Carlit par Licence Parker Brothers Inc. U.S.A." 
              "Marque et modèle déposés. Tous droits réservés."
Uitgever: Parker Bros./Edition Carlit - Zürich - ±1966
Afmetingen van de doos: 26.8 x 50.6 cm
Het spel:
Deze editie is eigendom van Eugen Bruhin - Basel - CH sedert 1966.

Vanaf nu is de zwarte doos van Waddington vervangen door de kleurrijker ontworpen doos van Parker Brothers. 
Op het witte deksel staat het bord (zonder straatnamen) in een groen en blauw vlak met daarin het Carlit logo  
en de vermelding "Edition Carlit". Vanuit het midden van het groene vlak loopt de rode Monopoly balk, waarboven de
Exclusivité-zin staat. Op alle 4 de zijden van het deksel staat ook de rode Monopoly balk.
De belangrijkste stappen naar het volledige Parker ontwerp zijn nu:

Anderzijds is dit spel nog een mengsel, dus een product uit de "overgangsperiode", zoals blijkt
uit de bankbiljetten die niet meer de loc en het huisje in de kleine vakjes hebben, maar 2 keer
3 sterren, terwijl evenmin de typische Carlit bankbiljetten al worden gebruikt. (Hoewel er ook al
uitgaven van dit spel met die Carlit bankbiljetten zijn uitgegeven.)

Andere kenmerken van deze uitgave zijn: 

Versie: Monopoly DE LUXE - met Jouets Weber logo, ref.4136 L (FCW3)
              "Exclusivité Carlit par Licence Parker Brothers Inc. U.S.A." 
              "Marque et modèle déposés. Tous droits réservés."
Uitgever: Parker Bros./Edition Carlit - Zürich - ±1966
Afmetingen van de doos: 26,8 x 50,7 cm
Het spel:
Deze De LUXE editie is in een "standaard" lange doos, net als andere Europese edities met "een groen in blauw vierkant, met de rode Monopoly balk die van het plaatje van het bord wegloopt". Het deksel toont ook het rode-vierkantje-met-de-voorloper-van-Suikeroompje tussen 2 blauwe Parker-locomotiefjes.


Dit is dus precies dezelfde uitgave als de vorige, met hetzelfde referennummer, 
en in tegenstelling tot voorheen heeft Franz Carl Weber nu moeten volstaan met een klein stickertje. Hieruit valt de teruggang van zijn invloed op Carlit, en de gelijktijdige toename van die van Parker Brothers af te leiden.

Versie: Standaard, ref.1001
              "Exclusivité Carlit par Licence Parker Brothers Inc. U.S.A." 
              "Marque et modèle déposés. Tous droits réservés."
Uitgever: Parker Bros./Carlit - Zürich - ±1968
Afmetingen van de doos:23,5 x 45,5 cm
Het spel:
Deze uitgave is de is the standard version van de De Luxe uitgave, hiervoor genoemd.
Er zijn echter toch 3 opmerkelijke verschillen, nl.:

Op de geelgroene speelzijde van het bord staat het woord Monopoly in gesloten, zwarte letters, zonder een kader. Opvallend is de fletse 
oudrose kleur van de eerste 2 straten en de oker kleur van de straten vóór de Vrij Parkeren-hoek.  Op het middenveld, naast de Start-hoek staat het ref.nummer 20.1001, terwijl op alle 4 de randen van het deksel alleen in vette cijfers 1001 vermeld wordt. De rugzijde van het bord is wit. 
Onder op de eerste bladzijde van de spelregels staat  de vermelding 40.1001.

 Opvallende verschillen van dit Parker Brothers ontwerp t.o.v. het eerdere Waddingtons bord zijn:

En verder:

De witte binnendoos bestaat slechts uit één dunne, wit plastic inlage met 15 vakjes voor de attrubuten. Opvallend hierbij zijn de 8 holtes voor 
de iele, rode, plastic lopertjes en de beide dobbelstenen. 
De huur voor de onbebouwde Rue de Bourg is weer (!) gelijk is aan die van de andere 2 gele straten, nl. Fr 440,-.
De Chance-kaartjes zijn door-en-door rood en de Kanzlei/Chancellerie geel. De afmetingen zijn 55 x 86 mm.
Het geld bestaat uit Carlit bankbiljetten (48x95 mm ) die in de spelregels toch francs genoemd worden. De slechts 6 waarden van deze fletse bankbiljetten zijn resp.: 20 - 100 - 500  - 1000 - 2000 en 10000. 
De 6 rode plastic lopers zijn: dwerg - paddestoel - lieveheersbeestje als zwerver - varken - glazenwasser met ladder en klavertje 4.
De huisjes en hotels zijn van mooi glanzend hout.
De dobbelstenen in dit spel zijn wit met zwarte ogen (en een dikke rode stip voor de 1), maar het is zeer twijfelachtig of deze Chinese dobbelstenen oorspronkelijk bij het spel geleverd zijn.

Versie: Monopoly - CHAMPION, ref.1001
              "Exclusivité Carlit par Licence Parker Brothers Inc. U.S.A." 
              "Marque et modèle déposés. Tous droits réservés."
Uitgever: Parker Bros./Carlit - Zürich - ±1978
Afmetingen van de doos: 21,2 x 42,7 cm
Het spel:
In de zeventiger jaren zijn er 4 keer Wereldkampioenschappen gespeeld, enwel in de jaren 1973 - 1974 - 1975 en 1977 (tegenwoordig gebeurt dat 1x per 4 à 5 jaar). Op het deksel van dit spel staat "mit Weltmeisterschafts Spielregeln" (die toch niet afwijken van die voor u en mij?), maar de bij dit spel aanwezige spelregels verwijzen daar niet naar. Deze zijn op grijs papier gedrukt en onder op de eerste bladzijde staat "40.1001/0178", hetgeen waarschijnlijk betekent dat ze gedrukt zijn in januari 1978. 
Conclusie: óf de spelregels in deze doos zijn niet de juiste ófwel er is geen relatie tussen een Wereldkampioenschap uit een bepaald jaar en deze uitgave.

Het is de moeite waard om te vermelden dat het Carlit logo afwijkt van die op de standaard uitgave met hetzelfde ref.nr.. Hier is het slechts de naam in vet gedrukt in een wit vierkantje. Verder is de uitvoering van dit spel is identiek aan het vorige spel, met uitzondering van:

De beide dobbelstenen zijn geel met gouden stippen.

Dit spel werd in oktober 2000 op de SPIEL'00 in Essen gekocht voor DM 35,- (€ 17,88).

Versie: Monopoly Grand Luxe, ref. 001111 690162
Uitgever: Parker Bros./Carlit+Ravensburger Spiele Vertr.AG - Wettingen -1985
Afmetingen van de doos: 26,1 x 50,9 cm
Het spel:
(Het genoemde ref.nummer wordt alleen op de speelzijde van het bord genoemd.)
De presentatie van dit spel vertoont zeer grote gelijkenis met die van de zwarte doos van de Duitse "Sondausgabe mit dem Monopoly-Buch von Maxine Brady" uit 1968.

Dit is echter duidelijk een uitgave uit 1985, want op het middenveld van het bord, onder het woord Monopoly  in open letters, zonder kader (dat evenwijdig loopt t.o.v. zijde 1) staat als laatste copyright jaar 1985. (Het werd gekocht in 1987.) Op vallend is dat de hoekpunten nog steeds de typische Zwitserse plaatjes hebben. De rugzijde van het bord is rood.
De vakkeninlage van de binnendoos is bekleed met rood vilt en heeft 14 vakjes voor de attributen. De onderzijde is wit en onbedrukt.
De eigendomskaartjes hebben de normale afmetingen van 55x85 mm gekregen. Zij hebben ronde hoeken. 
De huur voor de onbebouwde Rue de Bourg is nu voor het eerst hoger dan de andere 2 gele straten, enwel Fr 480,-.
Ook de lichtroze Chance-kaartjes en de lichtblauwe Kanzlei/Chancellerie meten 55 x 85 mm. Op de rugzijde hebben zij het repeterende patroon van "locomotiefje-Suikeroompje-locomotiefje".
Het geld bestaat nu uit de Monopoly-bankbiljetten met de tekst in de cirkel: "Monopoli® - Monopoly® - Monopol®" en "Copyright 1935 by Parker Brothers USA". De 7 waarden zijn resp: 20 (zwart op wit) - 50 - 100 - 500 - 1.000 - 2. 000 en 10.000.
De 8 lopers zijn nu de bekende metalen lopers van Parker Brothers geworden: hoed - hondje - kruiwagen - strijkijzer - schoen - auto - vingerhoed en ruiter-te-paard. De groene huisjes en rode hotels zijn van hout en hebben een dakrand.
De beide dobbelstenen zijn rood en hebben gouden ogen.

Dit spel was "Made in France".

Dit spel werd in 1987 gekocht.

Versie: Standaard, ref. 00 1111 690226 
Uitgever: Parker Bros./Carlit+Ravensburger AG- Würenlos -1985
Afmetingen van de doos: 26,1 x 50,9 cm
Het spel:
Deze uitgave uit het zelfde jaar als de hiervoor genoemde zwarte doos is kennelijk de grote ommekeer omdat nu alle hoekpunten en de kleuren van de straten nauwkeurig volgens het Parker Brothers ontwerp zijn: zowel de gevangenisboef, het rode autootje als de politieagent komen ons weer zeer bekend voor. Op de station-velden staat nu ook alleen nog het zwarte "Parker locomotiefje".

Op het middenveld van de blauwgroene speelzijde van het bord staat Monopoly in gesloten, zwarte letters, in een kader in diagonaal met daaronder als laatste copyright jaar eveneens 1985. Op de Kanzlei/Chancellerie-velden is de blauwe schatkist verschenen en op het Nachsteuer/Impôt supplémentaire-veld de gouden ring-met-diamant.
De binnendoos bevat nu een inlage van rood plastic met 13 vakjes voor de attributen. De onderzijde is wit en onbedrukt. 
De huur voor de onbebouwde Rue de Bourg blijft voortaan hoger dan de andere 2 gele straten, enwel Fr 480,-. De roze Chance-kaartjes en de blauwe Kanzlei/Chancellerie hebben op de rugzijde het repeterende patroon van "locomotiefje-Suikeroompje-locomotiefje".
Het geld bestaat weer uit de Monopoly- bankbiljetten met de tekst in de cirkel: "Monopoli® - Monopoly® - Monopol®" en "Copyright 1935 by Parker Brothers USA". De 7 waarden zijn resp: 20 (zwart op wit) - 50 - 100 - 500 - 1.000 - 2. 000 en 10.000.
De 8 lopers zijn nu plastic pilonnetjes. De groene huisjes en rode hotels hebben weliswaar een dakrand maar zijn van plastic. De huisjes hebben bovendien een schoorsteen midden op het dak.
De beide dobbelstenen zijn rood en hebben gouden ogen.

Dit spel was "Made in France".

Versie: Magnetische Pocket Editie, barcode 25689
Uitgever: Parker/Tonka GmbH/Gilco Ltd.- 1991
Afmetingen van het mapje: 1,5 x 10,5 x 18 cm
Het spel:
Deze reis editie is ongeveer in het formaat van een zakagenda. Het rode mapje is verpakt in een doosje waaruit een venster is gesneden. Daarin verschijnt, bij opbergen, de MONOPOLY balk van het mapje. Op de achterzijde van het doosje staat een afbeelding van het bordje met alle attributen. De attibuten zitten in een uitschuifbaar tray-tje dat men bij het spelen op reis wel ergens moet kunnen plaatsen. De platte lopers, huizen en hotels kleven op het speelveld, maar voor de kleine en onhandige bankbiljetten (25x47mm), de Chance- en Kanzlei-Chancellerie-kaartjes (26x44mm) en de eigendomsbewijzen (44x52mm) zijn geen voorzieningen, zodat e.e.a. dus maar in de hand moet worden gehouden? De mini-dobbelsteentjes (5x5x5mm) zijn wit met zwarte stippen.
Ook bij dit spel zijn 3 sets spelregels: Duits, Frans en Italiaans.
Een niet erg praktisch spel dat toch wel in een verzameling aanwezig moet zijn.

De prijs van dit spel bedroeg in oktober 1992 in Vaduz-Lichtenstein DM 23,90 (€ 12,21)

Versie: Gute Reise Junior - Duits, Ref. Nr. 06607100
Uitgever: Parker/Tonka/Hasbro - 1993 
Afmetingen van het witte doosje: 13,5 x 17,0 x 1,8 cm
Het spel:
Het kleine, witte doosje bestaat uit een deksel, met daarin het speelbordje, en een bodemdeel dat als banker's tray dienst moet doen. Een los bijgeleverde sticker moet nog op het deksel geplakt worden.

Net als bij de grote spellen zijn er 4 gekleurde autootjes voor de spelers. Omdat het bordje zo klein is moeten de autootjes vertikaal op het bordje geprikt worden. Als een speler op een veld komt waar reeds een loper staat dan moet hij op het volgende veldje gaan staan.
Elke speler krijgt aan het begin van het spel 10 (bij slechts 2 spelers 14) insteekkassa's in dezelfde kleur als van zijn autootje en een zakgeld van totaal DM 31,-. Als een speler een attraktie van de bank heeft gekocht moet hij daarop een kassa plaatsen als bewijs dat andere spelers hem moeten betalen als ze hierop komen.
De 24 Ereignis kaartjes (2,5x4,2 cm) moeten voor het eerste gebruik nog uit een gezamenlijk velletje gehaald worden. Daarna moeten ze in het daarvoor bestemde vakje van de banker's tray gelegd worden. De opdrachten op deze kaartjes zijn ook precies gelijk aan die van de grotere spellen.
In deze houder van de bankier worden ook de 5 bankbiljetjes (1 - 2 - 3 - 4 en 5) in de daarvoor bestemde vakjes gelegd.

Het spel wordt op dezelfde wijze gespeeld als de grotere uitvoeringen. De winnaar is degene die, nadat 1 speler geen zakgeld meer heeft, het meeste geld bezit.

Versie: Disney Metropoly, ref.02 215 7
Uitgever: Disney/Educa Sallent/Carlit Würenlos - 1993
Afmetingen van de doos: 27,1 x 37,2 cm
Het spel:
In de doos zit de drietalige handleiding (Duits, Frans en Italiaans), waarop de vermelding "1988 Édition Carlit, Wettingen" staat. Hieruit blijkt dus dat dit spel ook reeds in 1988 is uitgegeven.

Dit monopoly-achtige spel is bestemd voor kinderen van 6 tot 10 jaar en kan door maximaal 6 (5 spelers plus een bankier) deelnemertjes gespeeld worden. Het 1x gevouwen bord is langwerpig (36x52 cm) en heeft tussen de hoekpunten 12 velden aan de lange zijden en 6 velden aan elke korte zijde. De hoekpunt zijn resp.: het startveld, de Gevangenis, de Bank en het Hotel.

Aan het begin van het spel krijgt elke speler van de 5 bankbiljetten (die geen valuta-aanduiding hebben) elk 1 exemplaar en natuurlijk een loper. Interessant van dit spel is dat bij de eerste ronde de eerste 2 spelers verplicht met 1 dobbelsteen moeten gooien, terwijl de anderen naar keuze 1 of 2 dobbelstenen mogen gebruiken. Vanaf de 2de ronde moet iedereen met beide dobbelstenen gooien.
De Attracties kunnen voor 100 van de bank gehuurd en bij geldgebrek weer bij de bank ingeleverd worden voor het zelfde bedrag. Komt een andere speler op jouw Attractie dan moet hij/zij daar toegang voor betalen. De grootte van dat bedrag hangt af van het aantal Attracties van de zelfde kleur dat de speler heeft. Bij 1 Attractie bedraagt de toegang 100, bij 2 al 300 en bij alle 3 van 1 serie wordt het 600. Hoewel dit voor elke Attractie gelijk is, staan deze bedragen op de achterzijde van elk kaartje.

Er zijn 9 Glückskarten (Gelukskaarten) en 9 Überrasschungskarten (Verrassingskaarten), allemaal van stevig karton (44x60 mm). Zij moeten resp. op het rode Mickey-veld en het blauwe Pluto-veld van het bord gelegd worden. Enkele teksten zijn:

Er zijn 10 groepen van elk 3 Attracties, t.w.:

Nrs. 2 - 3 en 4: Robin Hood - Marian - Little John
Nrs. 6 - 7 en 8: Pluto - Dumbo - Winnie
Nrs. 10 - 11 en 12: Daisy - Daisy - Daisy
Nrs. 14 - 15 en 16: Peter Pan - Wendy - Captain Hook
Nrs. 17 - 18 en 19: Madam Mim - King Artur - Merlin
Nrs. 21 - 22 en 23: Baloo - Mowgli - Bagheera
Nrs. 25 - 26 en 27: Goofy - Goofy - Goofy
Nrs. 29 - 30 en 31: Minnie - Minnie - Minnie
Nrs. 33 - 34 en 35: Mickey - Mickey - Mickey
Nrs. 36 - 37 en 38: Donald - Donald - Donald

De 5 bankbiljetten zijn gedrukt op gekleurd papier en dragen elk een afbeelding, t.w.: 25 (Goofy) - 50 (Minnie) - 100 (Daisy) - 500 (Donald) en 1000 (Donald).
De beide dobbelstenen zijn rood met gouden stippen.

Alleen op de rand van het deksel staat slechts 1x: "Made in Spain by Educa Sallent SA".

De prijs van dit spel bedroeg in augustus 1997 SFr 36,40  (€ 24,75).

Versie: Standaard, ref. 06951149
Uitgever: Parker/Tonka/Hasbro Schweiz AG - 1993
Afmetingen van de doos: 26 x 51 cm
Het spel:
De opzet van het spel is in de loop der jaren natuurlijk niet veranderd. De straten op het bord zijn dus die uit de 18 Zwitserse steden.

Dit is een spel uit de fabriek in Ierland, dús met op het deksel de vierde zijde van het speelbord, met daarop de verzameling attributen op een groene achtergrond. Op de onderzijde van de doos staat de bekende kleurenfoto van het lachende gezin dat meer naar elkaar kijkt dan naar het spel.
De rugzijde van het bord is rood, evenals de plastic vakkeninlage van de binnendoos. De rugzijde van de Chance is bedrukt met een rood ?, terwijl de Kanzlei/Chancellerie bedrukt zijn met de blauwe geldkist. De bankbiljetten zijn van klasse B, d.w.z. Monopoly geld in witte opdruk op gekleurde ondergrond. 
De 10 lopers zijn van zwaar metaal en "made in China". De plastic huisjes hebben een schoorsteen, de hotels niet.

Versie: Junior, standaard - Frans, Réf. 05415101
Uitgever: Parker Bros./Hasbro Schweiz AG - 1994
Afmetingen van de doos: 24,5 x 48,5 cm
Het spel:
Pas in 1991 verschenen de eerste Junior Monopoly spellen op de markt, dus 56 jaar nadat het spel "voor spelers vanaf 8 jaar" uitgebracht werd. Dit spel is voor kinderen vanaf 5 jaar.

Net als bij het gewone Monopoly spel gaat het er om zoveel mogelijk geld te verdienen. Als 1 van de spelers al zijn geld heeft uitgegeven moeten de andere spelers hun geld tellen om te kijken wie er heeft gewonnen. 
Er kunnen 4 kinderen tegelijk spelen, want er zijn 4 auto's, resp. geel, rood, blauw en groen. De kassa's die bij de aanvang van het spel worden uitgedeeld, hebben dezelfde 4 kleuren. Het spel speelt zich af in een door kinderen zeer geliefde omgeving: een schitterend attractiepark en is in 20 tot 30 minuten uitgespeeld. Je gaat met Oncle Riche naar de achtbaan, goochelaar, waterglijbaan, botsauto's, poppenkast, minigolf, enz. Tijdens het spel koop je kassa's voor de attracties zodat die jouw eigendom worden. Als je 2 attracties van dezelfde kleur hebt, moet er dubbel worden betaald.

Er zijn 6 Kans velden, waar kaartjes getrokken kunnen worden met opdrachten als " Allez sur la case toboggan à eau" (= Ga naar de waterglijbaan) en "Payez 3 francs pour prendre le tramway qui conduit au jardin d'enfants" (= Betaal 3 franc en neem de kermistrein naar de snackbar). De afmetingen van deze kaartjes zijn 55 x 84 mm.

Dit spel was "fabriqué en Irlande".

De prijs van dit spel bedroeg in juli 1997 Bfr (!) 799 (€ 19,82).

Versie: Monopoly - reiseditie, ref.14248F                                      
             "Les bons voyages"
Uitgever: Parker/Tonka Corp./Hasbro Schweiz AG - 1994
Afmetingen van het  koffertje: 5 x 12 x 18 cm
Het spel:
Omdat het hier een Frans spel betreft dat oorspronkelijk in Frankrijk is uitgegeven speelt u in deze uitvoering om de straten van Parijs. Op de rode overdoos staat een duidelijke afbeelding van de binnenzijde van dit rode koffertje.

Deze variant is inderdaad een weldoordachte en praktische reisgenoot. De lopers kunnen op elke straat vastgezet worden, doch niet meer dan 1. Dat betekent dat een ander die op de zelfde straat zou moeten gaan staan 1 stap verder moet gaan. Alleen op de hoeken kunnen 4 spelers tegelijk staan. Per straat zijn er ook 4 gaatjes voor de huizen en hotels.
Er zijn géén Kans- en Algemeen Fonds kaartjes. Daarvoor in de plaats moet men met drie dobbelstenen  gooien en de opdracht uitvoeren die vermeld staat op het lijstje bij het nummer dat overeenkomt met het gegooide aantal ogen.
In plaats van een vrijkaartje voor het verlaten van de gevangenis krijgt u 1 van de 6 sleutels.
Verder zijn de spelregels gelijk aan die van het normale spel.

Deze rode koffertjes worden in China vervaardigd.
Geschikt voor kinderen vanaf 8 jaar.

De prijs van dit spel bedroeg in mei 1999 in de Printemps te Parijs: Ffr.79,- (€ 12,-)

Versie: Monopoly - reiseditie, ref.14248CH
             "Les bons voyages - Gute Reise" 
Uitgever: Parker/Tonka Corp./Hasbro Schweiz AG - 1995
Afmetingen van het  koffertje: 5 x 12 x 18 cm
Het spel:
Dit is de echte Zwitserse uitvoering, dus in 3 talen en met de straten van de 18 Zwitserse steden.

Verder is de uitvoering en zijn de spelregels natuurlijk precies gelijk aan die van alle "rode koffertjes".

Het is, evenals alle andere "rode koffertjes", vervaardigd in China. 

De prijs van dit spel bedroeg in september 1997 SFr 20,-  (€13,60).

Versie: Junior, standaard - Frans, Réf. 14540101                    
Uitgever: Parker/Tonka/Hasbro Schweiz AG - 1996
Afmetingen van de doos: 26,8 x 26,8 cm
Het spel:
De verschillen tussen deze variant en die van voorgaande jaren zijn 
opvallend, t.w.:

De prijs van dit spel bedroeg in augustus 1997 Bfr (!) 890,0 (€ 22,07).

Versie: Standaard - ref. 14535149
Uitgever: Parker - Tonka Corp. - Hasbro Schweiz AG - 1996
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,1 cm
Het spel:
In deze "standaard" doos zit natuurlijk de rode plastic "banker's tray" met de vakjes voor de 7 bankbiljetten en de eigendomsbewijzen die nog bij de bankier aanwezig zijn. Het bord is in vieren gevouwen en past, bij opslag, precies op de banker's tray. De rugzijde van het bord is rood en die van de speelzijde is blauwgroen. Dit spel is natuurlijk ook in Ierland vervaardigd en dús heeft het de foto van "het lachende gezin" op de onderkant van de doos staan. 
Op het bord liggen de Chance kaartjes met mooie rode rugzijde met Monopoly-balk, zoals gewoonlijk, bij de Start-hoek en de Kanzlei/Chancellerie kaartjes met mooie blauwe rugzijde en ook weer de Monopoly-balk, bij de Vrij-Parkeren-hoek.
De bankbiljetten zijn van het, éénzijdig bedrukte, nieuwe model, d.w.z. met een zwarte band met daarin "Monopoly met Suikeroompje" in de bovenzijde van de cirkel en onderin, bijna onzichtbaar, de opmerking "1996 Tonka Corporation" (ref.1004535 OOB). De geldeenheid is Fr (= Frank) en de waarden van de bankbiljetten zijn resp.: 20 - 100 - 200 - 400 - 1.000 - 2.000 en 10.000.
De 10 lopers zijn van lichtmetaal en zijn de overbekende: hoed - schoen - auto - boot - hondje - kruiwagen - ruiter te paard - vingerhoed - strijkijzer en kanon. 
De huisjes en hotels zijn van ondoorzichtig plastic en hebben allemaal een overhangend dak, alsmede een excentrisch geplaatste schoorsteen.
De beide dobbelstenen zijn wit en hebben zwarte ogen.

Er zijn 3 Spelregelboekjes, resp. in het Duits, Frans en Italiaans.

Versie: Standaard, ref. 070800009/149
              "Das berühmte Spiel um den großen Deal" (Het beroemde spel om de grote slag.) 
UItgever: Parker/Hasbro, Inc. - 2008
Afmetingen van de doos: 26,9 x 27,0 x 5,2 cm
van het opengevouwen board: 50,4 x 50,4 cm
Het spel:
Deze edititie is eigendom van: Roland Klose - D.

Met de komst van deze vierkante doos als het enige formaat voor deis er een eind gekomen aan de rechthoekige standaard dozen van verschillende afmetingen, zowel als van de onduidelijke referentie nummers. Vanaf nu dragen alle standaard edities over de hele wereld het nummer 00009, zoals dat was gegeven aan de standaard versies van de aller vroegste Amerikaanse Monopolyspellen, zie: USA - Klassieke spellen.

Behalve het opvallende, compleet nieuwe ontwerp van het deksel en de rode Monopoly balk, valt het ook op dat er een derde dobbelsteen aan het spel is toegevoegd om het spel sneller te laten verlopen, zie hieronder. Een ander opmerkelijk feit is dat Hasbro nu zo expliciet het Parker logo logo op het bord zet, vlak bij de Start-hoek als wel op de bovenkant van het deksel en alle 4 de randen, terwijl het kleine, eigen logo op slechts één rand te vinden is. Wat kan dit te betekenen hebben?

Versie: Standaard, ref. 060900009/103
             "L'originale gioco di contrattazione Parker Brothers" (Het originele Parker Brothers spel.)
Uitgever:Parker/Hasbro, Inc. - 2009
Afmetingen van de doos: 40,3 x 27,0 x 5,4 cm
  van het gevouwen bord: 50,5 x 50,5 cm
Het spel:
Dit spel is eigendom van: Roland Klose - D.

Dit is de eerste uitgave van Hasbro die op de Italiaanse markt verschijnt, nadat Ed.Giochi (eg) gedwongen was om de productie van hun fraaie, typisch Italiaanse Parker edities te stoppen. Hoewel dit het nieuwste ontwerp is van de algemene, standaard editie, is het toch in een oud model doos gestopt die 13 cm langer is, net zoals de spellen van Frankrijk en Spanje. Andere Europese landen gebruiken de vierkante doos. 
Een ander opmerkelijk punt is dat de ondertitel onder de rode balk van het deksel dezelfde tekst gebruikt als voorheen, terwijl deze uitgave in alle andere landen het volk vertelt dat dit een spel is van snel zakendoen.

Gelukkig heeft Hasbro de eigendommen in deze uitgave niet veranderd,  zodat de Italiaanse spelers hun vertrouwde spel herkennen, behalve dan hun "liquide middelen" bij de aanvang, die niet meer afhankelijk zijn van het aantal spelers,  want elke speler krijgt nu $ 1500.
De rode balk vertegenwoordigt niet langer een copyright (©) (aureursrecht), maar staat voor een Brandname (merknaam).

Met de komst van deze uitgave werden een aantal nieuwe dingen geïntroduceerd, waarvan het meest opvallend de 3^de dobbelsteen is, de rode zg. geluksdobbelsteen, waarmee het spel sneller gemaakt wordt. Het spel kán overigens ook nog steeds op de "ouderwetse" manier, zonder deze extra dobbelsteen gespeeld worden. 
Op deze dobbelsteen staan de cijfers 1 - 2 en 3, een autobus en Mr.Monopoly (2x). De invloed van deze geluksdobbelsteen is, in samenhang met de 2 witte dobbelstenen: 

Andere veranderingen in deze versie t.o.v. de "oude standaard" zijn:

Dit spel wordt ook in Zwitserland verkocht, hoewel slechts 6,5% van de bevolking Italiaans spreekt.

WINNING MOVES Steden- en Thema edities

De eerste stedenspellen van Winning Moves verschenen in Groot Brittannië, later gevolgd door Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Nederland en Zwitserland.
Het zijn allemaal zg. "Authorized Opoly Games", d.w.z. dat zij met goedkeur van en in samenwerking met Hasbro uitgegeven worden. Evenals bij de Amerikaanse stedenspellen moet een deel van de winst verkregen worden uit de advertenties van plaatselijke bedrijven en instellingen die op de velden genoemd worden. De prijzen van de straten en andere eigendommen zijn steeds gelijk aan die van het standaard spel.

Deze spellen worden allen volgens eenzelfde patroon gemaakt, t.w.:

Versie: Zürich, Art.-Nr. 40 118
Uitgever: Winning Moves Deutschland GmbH/Hasbro - 2001
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,1 x 5,3 cm
Het spel:
De rugzijde van het bord is rood.

De eigendommen zijn vanaf Start:

Spiegelgasse - Kanzlei (Algemeen Fonds) - Niederdorfstrasse - VBZ Züri-Linie - Botanischer garten - Chance - Werdstrasse - Sihlstrasse - Im Gefängnis - Lindenhof - Elektrizitätswerk - Rathausbrücke - Rämistrasse -Forchbahn AG - Letzigrund - Bahnhofstrasse - Flughafen - Chinesischer Garten en Paradeplatz.

Het valt op dat men u in Zwitserland (Gehe ins Gefängnis = Ga naar de gevangenis) ietwat minder beleefd naar de gevangenis stuurt dan in  Duitsland (Gehen Sie in das Gefängnis = Gaat u a.u.b. naar de gevangenis).        

De meeste eigendommen van deze uitgave worden gesponsord; die straten die dat niet worden tonen een foto.

Versie: SBB CFF  FFS   Immobilien / Immobilier, Art.-Nr. 41115
Uitgever: Winning Moves Deutschland GmbH/Hasbro - 2007
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,1 x 5,3 cm
Het spel:
Dit spel is uit de verzameling van Matthew Horton - UK.

Het verhaal op de onderkant van deze doos luidt:

"Monopoly, het beroemde gezelschapsspel ligt hier voor u als een unieke en enige uitgave van SBB/FFS Immobilien/Immobilier (=Zwitserse Spoorwegen).

Ontdek op speelse wijze de vastgoed portefeuilles van de SBB. Koop een RailCity station, een Electriciteits Bedrijf of investeer in een ontwikkelingsgebied met een schone toekomst. Wordt eigenaar van aantrekkelijke en gunstig gelegen investeringsprojecten in het midden van Zwitserland of de grote stedelijke gebieden.
Ervaar de veelheid aan activiteiten en uitdagingen rondom de stations en de gebouwen in hun omgeving.

Kom in de wereld van SBB Vastgoed, één van de belangrijkste vastgoedeigenaren van Zwitserland, met 5200 gebouwen, 27000 huurders en 4000 eigendommen.
Veel succes!"

De rugzijde van het bord is groen.

De eigendommen van deze editie zijn vanaf Start:  

Mehr Bahnhof in Chur/Gare et plus à Coire - Kanzlei/Chancellerie (Algemeen Fonds) - Mehr Bahnhof in Schaffhausen/Gare et plus à Schaffhouse - Einkommenssteur /Impôt sur le revenu - Ausbildungs- zentrum Loewenberg/Centre Loewenberg - Mehr Bahnhof in Aarau/Gare et plus à Aarau - Chance - Neuchatel Transeurope - Mehr Bahnhof in Thun/Gare et plus à Thoune - Im Gefängnis/En prison - Basel Südpark - Kraftwerk/Centrale Électrique Amsteg 1. - Neuer Bahnhof Visp/Nouvelle Gare de Viège - Stazione e altro a Lugano/Mehr Bahnhof in Lugano - Industriewerk/Stabilmento Industriale Bellizona - Mehr Bahnhof in Biel/Bienne/Gare et plus à Biel/Bienne - Kanzlei/Chancellerie -Kanzlei/Chancellerie - RailCity Zürich/Zurich - Depot/Dépot Esrtfeld - Chance - Genève, La Praille - Nachsteuer/Impôt supplémentaire en Zürich Stadraum, HB.  

Merk op dat alle namen nauwkeurig de taalgrenzen volgen.