|
Aantal versies: 9
Uitgave: 6 juni, 2010
|


De straten en stations van het Amerikaanse spel zijn uit de plaats ATLANTIC
CITY (aan de oostkust).
Vanaf GO zijn het:
Mediterranean Avenue - Baltic Avenue -
Reading Railroad - Oriental Avenue -
Vermont Avenue - Connecticut Avenue -
In Jail/Just visiting - St.Charles Place -
Electric Company - States Avenue - Virginia Avenue -
Pennsylvania Railroad - St.James
Place - Tennessee Avenue - New York Avenue -
Free Parking - Kentucky Avenue -
Indiana Avenue - Illinois Avenue -
B.& O. Railroad - Atlantic Avenue -
Ventnor Avenue - Water Works - Marvin Gardens -
Go to Jail - Pacific Avenue -
North Carolina
Avenue - Pennsylvania Avenue - Short
Line - Park Place en Boardwalk.
Met ondersteuning van Phil Orbanes hebben Olivia Fraser & Emma Soucy uit
Mass.- USA een 10 minuten durende
documentaire over Monopoly gemaakt. Het kostte hun enkele maanden, maar
hetslotte kwam hij in mei 2010 gereed.
Het is écht een grote bijdrage ter vergoting van het inzicht van de invloed die
Monopoly over vele decennia heeft gehad! Zie:
"Rolling the Dice:
Monopoly's Innovation, Impact, and Change in the Great
Depression and American History"
(http://www.youtube.com/watch?v=6PGqtBx32fs)
Meer over de heel vroege uitgaven vindt u op:
Zie voor de vroege C.B.Darrow spellen ook mijn
hoofdstuk USA
- Self-made spellen.
Versie: MONOPOLY,
"Patent Pending"
Uitgever: Parker Brothers Inc. - Salem - 1933
Afmetingen van de doos: 18,2 x 21,0 cm
van het bord: 49,3 x 49,3 cm
Het spel:
Dit is echt één van de allereerste spellen. Vanaf 1933 kwamen er al 6
verschillende versies op de markt. Vóórdat er een patentnummer op het deksel
van de doos en het bord werd genoemd stond er slechts Trade Mark of Patent
Pending. Behalve deze 2, verschenen er in deze periode nog 4 versies met de
vermelding Copyright 1933, Chas. B. Darrow in het veld van de Gevangenis.
Deze vermelden de volgende patenten:
 |
U.S.Patent 1,509,312 (= het patent van Lizzie J.Magie uit 1924) |
 |
Hetzelfde nummer aan de binnenkant van het bord, maar "Patent
Pending" aan de buitenkant |
en vanaf 1935 tot 1943:
 |
Hetzelfde nummer aan de binnenkant van het bord, maar U.S.Patents
1,509,312 - 2,026,082 (uit 1935!) aan de buitenkant |
 |
U.S.Patents 1,509,312 - 2,026,082 zowel aan de binnen- als buitenkant |
(Alleen één patentnummer kan betekenen dat het een spel van ná 1943 is!)
Andere kenmerken van deze eerste uitgaven zijn:
 |
Geen prijsvermelding op het bord van de eigendommen |
 |
Income tax is $ 300 in plaats van $ 200 |
 |
De Chance en Community Chest kaartjes hebben nog geen illustraties |
Het spel heeft slechts 4 metalen lopers: de hoed, vingerhoed,
strijkijzer en de schoen. De groene huizen
en rode hotels zijn van hout. De bankbiljetten
zijn zéér neutraal en vermelden alleen de waarde.
Al deze uitvoeringen tonen reeds "de voorloper van Suikeroompje" in
een rood vierkant tussen 2 zwarte lokomotieven boven een $-teken.
Een advertentie in Amerika, van Parker Brothers, Inc.
van achter in de 30-er jaren geeft een opsomming van alle toen
verkrijgbare spellen. Ze worden als volgt omschreven:
"De Triomfantelijke Spellen-Rage MONOPOLY
verspreidt zich nu over de hele Wereld. Zijn populariteit is in Amerika groter
dan ooit van enig ander spel.
MONOPOLY wordt nu gemaakt in de volgende uitvoeringen, die bij uw Handelaar
verkrijgbaar zijn.
$ 2.00 MONOPOLY SET No. 6. Blauw of
Zwart gebonden bord. Complete uitrusting voor van drie tot zeven Personen, in
losse doos.
Prijs, $ 3,00.
POPULAR EDITION No. 8. Bord gebonden in met mineralen gelooid Groen. Een
losse doos bevat alle onderdelen voor van drie tot acht Spelers. Speciaal-glad
Geld, Metalen Lopers, grotere Hotels en grotere Dobbelstenen.
Prijs, $ 2,50.
LIBRARY EDITION No. 850. Bord en Doos voor de Gebruiksvoorwerpen zijn
gebonden in rijk Groen Kunstleder, beide met goud opdruk. Onderdelen voor Drie
tot Acht Spelers; met "Grand" hotels, speciaal glad geld, extra
kwaliteit dobbelstenen …. geheel prima uitrusting. De beste van de tweedelige
spellen.
Prijs, $ 3,00.
WHITE BOX EDITION No. 9. Dit spel is een grote favoriet. De volledige
uitrusting zit in een grote, witte doos, met uitneembare "Bank", d.w.z.
een bakje dat een belangrijke hulp is bij het gebruik van het geld. De Grand
Hotels hebben een gouden opdruk en de spellen zijn uitgerust met onderdelen voor
drie tot tien Spelers …. met een dubbele hoeveelheid Speciaal-glad Geld. Omdat
het een midden klasse prijs is, beschouwen velen deze uitvoering als de
"best koop" onder de MONOPOLY spellen, en het geeft zeker veel
voldoening.
Prijs, $ 3,50.
$ 5.00 EDITION No. 10. Mooie Doos en Bord, elk gebonden in Bruin met
mineralen gelooid Kunstleder. Speciaal-glad Geld en uitneembare Bank Houder, die
het Bankieren makkelijker maakt. Met grote Lopers en Grand Hotels met goud
opdruk. Een erg handige variant …. de prijs wel waardig.
Prijs, $ 5,00.
GOLD EDITION No. 12. Huizen en Hotels van mooi imitatie Ivoor. Uitneembare
Bank Houder. Nieuw Geld met mooi glanzend oppervlak en daardoor prettig in het
gebruik. Bord en Doos zijn Goud Gebonden. Groot formaat Lopers. Een schitterend
en praktisch spel, waarmee het een extra genoegen is om te spelen. Onderdelen
voor van drie tot tien Spelers.
Prijs, $ 10,00.
No. 25. DE LUXE EDITION. Dit is het mooiste spel. Het bord is een mooi
samenspel van kleuren en goede afwerking. De Huizen en Hotels zijn van imitatie
Ivoor. Uitneembare Bank Houder, nieuw geld met gladde laag, ook nieuw metaal
geld en groot formaat, vergulde Lopers. Onderdelen voor van drie tot tien
spelers. Een spel dat alle eer doet aan de mooiste woonkamer of de meest
exclusieve club.
Prijs, $ 25,00.
Versie: Monopoly
- Wartime Edition
Uitgever: Parker Brothers - Salem - MA - 1943/45
Afmetingen van de doos: 16,2 x 19,2 cm
van het losse bord: 49,2 x 49,2 cm
Het spel:
Dit spel bestaat uit 2 delen: een klein doosje en een stevig bord met blauwe
rugzijde. Op het doosje en het middenveld van het bord staat slechts het 2de
patentnr. vermeld, dus het nr. 2,026,082.
Inplaats van dat het binnendoosje omwikkeld is met een beschermend
cellofaanpapiertje zit er nu een blauwgrijs kartonnen afdekplaatje over de
attributen. In dit afdekplaatje is het locomotiefje uitgesneden, met daaronder
de veelzeggende tekst "Vanwege beperkende maatregelen i.v.m. de oorlog
hebben wij de vertrouwde cellofaanbescherming tijdelijk door een alternatief
vervangen". (Op de foto ziet u door het locomotiefje heen een gedeelte
van de Spelregels met daarboven een bord met getekende huisjes en hotels.)
Vanwege diezelfde beperkende maatregelen mochten er ook geen metalen lopers
geleverd worden, vandaar de 7 grote, gekleurde houten lopers (zie foto).
De bankbiljetten hebben al het bekende patroon van een centrale cirkel
met daarin een groot getal, daarboven MONOPOLY en daaronder de copyright
vermelding. Buiten deze cirkel zijn nog 4 vlakjes: 2 met nogmaals de
waarde-aanduiding, 1x met een huisje en 1x met de lok. De afmetingen zijn 43 x
95 mm. De afmetingen van de eigendomskaartjes zijn 45 x 78 mm.
Dit spel werd in november 1998, via ebay
web site, verkocht voor US$ 160,- (€ 145,-).
Versie: Standaard,
zonder ref.no.
"Parker Brothers Real Estate Trading Game Equipment"
Uitgever: Parker Brothers Inc. (handtekening) -Salem -1961
Afmetingen van de doos: 25,5 x 51 cm
Het spel:
Op de witte doos is links boven het speelbord afgebeeld, in een groen
en blauw veld. Onder de rode MONOPOLY-balk
staat de afbeelding van Uncle Pennybags in een rood
vierkant, tussen 2 blauwe locomotieven. In tegenstelling tot de Europese
uitgaven staat hier een groen $-teken onder
het rode vlakje. Onderin in blauwe veld staat de "Clipper-spiraal"
met daarboven de "handtekening" Parker Brothers Inc. Dit zelfde logo
komt bovendien voor op alle 4 de randen van het deksel.
In de doos bevindt zich een witte, kartonnen tray voor de
bankbiljetten enz. en een rood opvulstuk
waarop o.a. 3 van de 8 metalen lopers zijn afgebeeld, t.w. auto (met
cijfer 3, waarom?), kanon en boot. De rugzijde van het bord is blauw
en bevat een sticker
(afm.: 9,2 x 17,8 cm) van de voorzijde van het deksel.
De holle, plastic huisjes met overstekend dak en schoorsteen, zijn groen,
terwijl de forse hotels (rood) ook
een forse schoorsteen hebben! De bankbiljetten bevatten geen enkele
tekst.
Behalve de gebruikelijke handleiding is er een afzonderlijk briefje
"Rules for a Short Game" bij dit spel gevoegd.
Versie: Standaard,
ref. no. 9
"Parker Brothers Real Estate Trading Game Equipment"
Uitgever: Parker Brothers/General Mills - Salem -1961
Afmetingen van de doos: 25,5 x 51 cm
Het spel:
De uitvoering van deze versie is precies gelijk aan de vorengaande, met
uitzondering van 3 kleine verschillen, t.w.:
 |
Deze versie heeft het ref. no. 9 gekregen (vergelijk met de uitvoering van het spel met ref. nr. 0009 uit 1985.) |
 |
In het blauwe vlak op het deksel staat nu
naast de "Clipper spiraal" vermeld "a Parker Game", zonder meer.
Op alle 4 de randen van het deksel
staat echter het logo van de vorige versie (dus met
"handtekening" ) met
daarnaast, in een blokje, General Mills en
hun logo. |
 |
Op de blauwe rugzijde van het bord is geen
sticker geplakt. |
Versie: Monopoly,
in blauwe, plastic koffer
Uitgever: Parker Brothers Inc., (handtekening) - Salem - 1965
Afmetingen van de koffer: 28 x 53 cm
Het spel:
Dit is dus een "portable" uitvoering van het overbekende spel. In het
deksel van de blauwe, plastic koffer zit het
bord, met witte rugzijde, geklemd. In het andere deel zit een voorgevormde
opvulling voor zowel de bankbiljetten als de huizen en hotels, de
eigendomskaarten, de Kans- en Algemeen Fonds kaartjes, de dobbelstenen en de
lopers. Een transparant kapje dekt bovendien nog elk van de bankbiljetten af.
Op het bord wordt als laatste copyright-datum 1961 genoemd, maar
waarschijnlijk is deze "speciale uitvoering" pas uitgegeven in 1965 en
diende het als één van de "30 year anniversary editions".
De 32 huizen
en 12 hotels zijn van wit hout met resp. een groen
en rood dak. (Deze uitvoering van de huizen
en hotels worden in deze periode ook in o.a. Duitse en Nederlandse spellen
gebruikt.)
Er staat geen enkele vermelding meer van coyright in de cirkel op de bankbiljetten.
Er zijn 8 tinnen lopers en 4 paar rode
& witte dobbelstenen. Een merkwaardig aantal (vermoedelijk voor elk van
4 spelers een eigen paar) dat ook aanwezig is in het "houten kistje" (1965) en het "lederen kistje"
(1975).
Dit spel werd in mei 1999, via ebay
web site, verkocht voor US$ 300,- (€ 286,-).
Versie: Monopoly
Deluxe, in bruin houten kistje
Uitgever: Parker Brothers Inc.(handtekening) -
Salem -1965
Afmetingen van de doos: 27 x 52 cm
Het spel:
Dit is zeer waarschijnlijk ook een uitgave naar aanleiding van het 30 jarig
jubileum van Parker Brothers, want op het bord van deze bijzondere uitgave
staat als laatste copyright datum ook 1961.
Op het bronzen plaatje op het deksel van de houten kistje staat
"MONOPOLY - registered in the U.S. patent office - Parker Brothers
trademark for its real estate game and equipment". Het draagt ook de
handtekening van Parker Brothers Inc.
De rugzijde van het stevige bord is rood
en voorzien van het woord Monopoly in goudopdruk. Het deksel kan
afgenomen worden, waardoor de bodem als "banker's tray" gebruikt kan worden.
Er zijn 10 lopers
van massief brons. De huizen en hotels zijn in deze versie
van wit plastic met resp. groene en rode
daken. Er staat geen enkele vermelding van een copyright in de cirkel van de bankbiljetten.
Ook nu weer zijn er 4 paar witte & rode
dobbelstenen.
Dit spel werd in juli 1999, via ebay
web site, verkocht voor US$ 560,- (€ 534,-).
Versie: Standaard,
ref. no. 9
"Parker Brothers
Real Estate Trading Game Equipment"
Uitgever: Parker Brothers/General Mills - Salem - 1968
Afmetingen van de doos: 25,5 x 51 cm
Het spel:
Het absoluut enige verschil met de 2 voorgaande uitvoeringen is de naam in het
blauwe veld op het deksel. Nu staat naast de "Parker
spiraal" ook General Mills met zijn logo in
een wit blokje. In deze periode zijn er kennelijk nogal wat veranderingen in
naamgeving geweest, zowel in Amerika als bijv. ook in Nederland.
(Bij de foto: Overgenomen uit het boek: "BOARD .GAMES
with Price Guide" van Desi Scarpone, 1995)
Overeenkomsten en verschillen tussen de Amerikaanse, Nederlandse en
"Andere Landen" uitgaven:
|
Amerika
|
Nederland
|
Andere Landen
|
|
Parker Brothers Real Estate
Trading Game Equipment
|
Licentie Parker Brothers U.S.A.
|
geen enkele vermelding boven de rode
balk
|
|
geen nr. in rood vlakje
|
nr. 77314® in rood
vlakje
|
nr. 77314® in rood
vlakje
|
|
$-teken
onder rood vlakje
|
geen valuta aanduiding
|
geen valuta aanduiding
|
|
naam vermelding in blauw
vlak
|
naam vermelding in blauw
vlak
|
geen naam vermelding in
vlak
|
|
witte tray + rode opvulling
|
rode
tray + rode opvulling
|
1 rode
inlage
|
|
tray is van karton
|
tray is van plastic
|
inlage is van plastic
|
|
op rode opvulling vermelding van het soort lopers
|
op rode opvulling vermelding van het soort lopers
|
alleen 1 soort, enwel de bekende 8 metalen lopers
|
|
rug van het bord altijd blauw
|
rug van het bord altijd blauw
|
rug van het bord rood of
blauw
|
|
blanko onderzijde van de doos
|
blanko onderzijde van de doos
|
soms al met foto van Ch.Darrow
|
Versie: Deluxe
Monopoly No.3, in bruin lederen kistje
Uitgever: Parker Brothers - 1975
Afmetingen van het kistje: 29,8 x 54,6 x 4,4 cm
Het spel:
Deze "40 year anniversary edition" werd in 1974 ontworpen en
ontwikkeld door Bill
Cooke, die meer dan 16 jaar product ontwikkelaar was bij Parker
Brothers/Hasbro in Beverly-MA en Pawtucket-RI - USA. De eigendomsbewijzen- carrousel
voor het bewaren van de kaartjes van de bankier is een uitvinding van Bill.
De oplage van deze uitgave was ca.10.000 exemplaren en dat zou de reden kunnen
zijn dat een verzamelaar (?) bereid was om zo'n hoge prijs voor dit spel op ebay
te betalen, nog geen 24 jaar later.
Beide delen van het lederen kistje, bedrukt met Monopoly in het
goud, kunnen van elkaar genomen worden. De binnenzijde van de delen bestaat uit zwart,
vacuüm-gevormd styreen. De rugzijde van het bord is oranje,
ook bedrukt met Monopoly in het goud.
De huisjes en hotels zijn van wit hout met respectievelijk groene
en rode
daken, waarschijnlijk "made in France", net al bij het spel in de blauwe,
plastic koffer. Zij zitten in een extra bruin
doosje met de opdruk "Houses and Hotels".
De Chance en Community
Chest kaartjes, evenals de bankbiljetten zijn volgens
de standaard uitvoering.
De 10 standaard lopers zijn gemaakt van verguld zink. Bijzonder is dat
er 3 verkorte spelregels bij geleverd werden.
Er zijn 4 paar dobbelstenen van transparant acryl plastic: 4 rode
en 4 groene.
Dit spel werd in augustus 1999, via ebay
web site, verkocht voor US$ 685,- (€ 641,-).
|

|
| Een advertentie uit de Parker Brothers catalogus van
1975. |
Versie:
Monopoly 40th Anniversary Edition, No.11
Uitgever: Parker Brothers - 1975
Afmetingen van de doos: 50,5 x 34,5 x 4.0 cm
Het spel:
Door de aanwezigheid van Bill Cooke's kaartjes-carrousel zijn de
afmetingen van de doos van dit spel ietwat groter dan die van de standaard "lange
dozen".
Er zit een oranje
opvulstuk van karton in de binnendoos, met in het midden de witte
carrousel en op de linker zijde een foto van een vroege "kleine doos".
Een vacuüm gezogen blauwe inlage van
styreen dient als banker's tray. Het bevat 7 vakjes voor de bankbiljetten
en 3 bakjes voor de attibuten. Dit spel werd geleverd met een dubbele
hoeveelheid geld en de bekende 10 standaard metalen, zilvergrijze
lopers van zink.
De Chance en Community
Chest kaartjes, evenals de bankbiljetten zijn volgens
de standaard uitvoering.
Deze versie van de jubileum-uitgave heeft slechts 2 witte, plastic dobbelstenen
met zwarte, geboorde gaatjes. |