 |
Aantal versies: 5
Uitgave: 25 februari, 2001
Aangevuld: 25 september, 2011
|

Waarschijnlijk pas 10 à 15 jaar nadat Parker Brothers in 1935 in Amerika het
Monopolyspel ging uitgeven, verschenen de eerste Portugese uitgaven.
De
eigendommen op de Parker Brothers borden vanaf 1961 wijken soms belangrijk
af (stations i.p.v. bioscopen, enz.) en soms slechts in detail (andere
schrijfwijze van de straatnamen) van die van de oorspronkelijke uitgaven van
dezelfde maker.
De eigendommen van de Portugese Monopoly spellen zijn zijn niet alleen
straten van Lissabon, maar zijn gebaseerd op straten uit Lissabon, gevolgd
door een aantal uit Porto en een paar straten uit 3 andere steden.
De velden op de borden vanaf 1961 zijn vanaf Partida:
Campo Grande (Lisboa) - Caixa da Comunidade -
Av.Fernão de Magalhães (Porto) - Pague imposto sobre a renda -
Estação do Rossio - Avenida Almirante Reis (Lisboa) -
Sorte -
Avenida Todi (Setúbal) - Av.
24 de Julho (Lisboa) - Cadeia (2x) - Avenida
dos Combatentes (Braga) - Companhia Electricidade - Rua Ferreira
Borges (Coimbra) - Av. de Roma (Lisboa)
- Estação de Campanhã - Avenida da
Boavista (Porto) - Caixa da Comunidade - Avenida
da República (Lisboa) - Rua de SÁ da
Bandeira (Porto) - Estacionamento Livre - Rua
de Santa Catarina (Porto) - Sorte -
Rua do Carmo (Lisboa) - Av.Marechal
Gomes da Costa (Porto) - Estação de S.Bento - Rua
de Santo António (Porto) -
RuaGarrett
(Lisboa) - Companhia das Águas -
Avenida dos Aliados
(Porto)
- Vá para a Cadeia - Avenida da Liberdade
(Lisboa) - Praça da Liberdade (Porto)
- Caixa da Comunidade - Rua do Ouro (Lisboa)
- Estação de S.ta Apolónia - Sorte - Rua
Augusta (Lisboa) - Taxa de
Luxo en Rossio (Lisboa).
Versie:
Monopólio
Uitgever: Majora - Porto - ± 1950
Afmetingen van de doos: 25 x 49,5 cm
Het spel:
Een verzamelaar uit Portugal wees mij op dit oude, niet Parker Brothers Monopolyspel.
Hij vertelt over dit spel:
"Mijn moeder heeft het als kind gekregen, reden waarom ik vermoed
dat dit spel uit omstreeks 1950 dateert.
Het moet één van de eerste Portugese Monopolyspellen zijn geweest. Zelfs de nu nog bestaande uitgever kon niet meer
zeggen in welk jaar zij met de uitgifte van dit spel begonnen zijn. Maar
Majora besloot de originele, Amerikaanse naam te vertalen, omdat onder de toen
heersende dictator (tot 1974) geen producten geïmporteerd mochten worden en als
de producten toch belangrijk waren dan moesten ze onder Portugese naam verkocht
worden.
Toen Parker Brothers er echter achter kwam dat Majora op deze manier de spellen
op de markt bracht werden ze gedwongen hiermee te stoppen en de originele naam
te gebruiken."
Bij nauwkeurig vergelijk van de Parker Brothers uitvoering vanaf 1961
met deze inlandse variant valt op dat:
 | De hoekpunten nog niet de officiële waren:
 | De gevangenisboef heeft een echt boevenpak aan en zit achter meer
tralies. |
 | Op Vrij Parkeren zien wij een luxe auto van voren i.p.v.
de achterkant van het rode autootje
met zijn witte reservewiel. |
 | "Officer Edgar Mallory", de agent die u naar de gevangenis
stuurt, kijkt vooruit, maar wijst terug. |
|
 | Behalve het Electriciteitsbedrijf en de Waterleiding (beide met afwijkende
plaatjes) is hier ook nog een Gasbedrijf. |
 | Op de plaats van de 3de rode straat
staat hier de Waterleiding. |
 | " Caixa da Comunidade" (Algemeen Fonds) heet hier "Tire a sua Sorte"
(Kans).
Op deze velden staat, net als op die van "Tire o seu Azar", een ?.
Op de plaats van de Waterleiding staat een extra keer "Tire a sua Sorte". |
 | In plaats van een 3de paarse
straat is er nu het belasting veld "Pague Imposto Predial". |
 | In plaats van stations zijn hier 4 bioscopen. |
 | De 2de straat vanaf Partida is een
andere straat in Porto. |
 | De veldnamen staat op dit bord slechts 1x vermeld. |
 | De kleuren van de vraagtekens op het bord wijken af. |
Vanaf Partida zijn de eigendommen en andere velden
uit deze oudst bekende uitgave achtereenvolgens:
Campo Grande (Lisboa) - Tire o seu Azar - Av.dos
Combatentes (Porto) - Pague imposto sobre a renda - S.Luís
Cine - Av. Almirante Reis (Lisboa) - Tire a sua Sorte -
Av. Todi (Setúbal) - Av.
24 de Julho (Lisboa) - Cadeia (1x) - Av.
dos Combatentes (Braga) - Companhia Electricidade - Rua Ferreira
Borges (Coimbra) - Pague Imposto Predial - S.Joáo Cine - Av.
da Boavista (Porto) - Tire a sua Sorte - Av.República
(Lisboa) - R. SÁ da Bandeira (Porto)
- Estacionamento Livre - R.Sta. Catarina
(Porto) - Tire a sua Sorte - Rua do Carmo
(Lisboa) - Companhia das Águas - Cinema Tivoli - R.Sto.António
(Porto) - R.Garrett
(Lisboa) - Tire o seu Azar -Av. dos Aliados
(Porto)
- Vá para a Cadeia - Av. da Liberdade (Lisboa)
- Pr.da Liberdade (Porto) - Companhia do
Gaz - R.do Ouro (Lisboa) - Coliseu
- Tire a sua Sorte - R.Augusta (Lisboa) -
Pague Imposto de Conservaçáo de saneamento en Rossio
(Lisboa).
Het was kennelijk tot in de jaren zestig gewoonte om bij de gele
straten altijd iets afwijkends te hebben. Zo is er in dit spel met de
bedragen van de eerste en derde straat gerommeld. Op het bord staat bij
R. Sto. Antonio de prijs van $ 2600, terwijl op het eigendomskaartje een
hypotheekwaarde van 1400$ (Escudos) genoemd wordt. Omgekeerd staat op het bord
bij de Av. dos Aliados de prijs van 2800$, terwijl de hypotheekwaarde 1300$ is.
En ook hier is de huur
van alle onbebouwde gele straten gelijk, enwel
220$00.
De bankbiljetten zijn naar eigen ontwerp van de fabrikant en wijken
dus geheel af van de "officiele". In de grote cirkel in het midden van
het biljet staat boven het getal in rood
steeds "Monopólio Registado" en er onder "Majora". Buiten
deze cirkel staan nog 4 kleinere cirkels met de vermelding van de waarde. De
waarden van de 7 bankbiljetten zijn resp.: 10$ - 50$ - 100$ - 200$ - 500$ -
1000$ en 5000$.
Bij dit spel zijn helaas geen lopers, huizen of hotels
meer. Wel is bekend dat ze van hout waren.
Versie:
Monopoly, standaard lange doos Ref. 492
Jogo de
Sociedade
Licença Parker Brothers Inc. U.S.A.
Fabrico Exclusivo de Majora - Porto
Uitgever: Parker Brothers, Inc./Majora - Porto - ná 1961
Afmetingen van de doos: 26,2 x 48,0 cm
Afm.van het dubbel gevouwen bord: 66,8 x 66,8 cm
Het spel:
Deze witte doos met daarop een afbeelding
van het bord in een groen en blauw
veld en Monopoly in witte letters in de rode
balk is kenmerkend voor de jaren zestig en zeventig. Onder de rode
balk staat bovendien nog het logo bestaande uit een "getekend Suikeroompje
in rood vierkant, met aan weerszijden een blauwe
locomotief".
Evenals in de andere Europese landen hebben ook deze Portugese spellen de
duidelijke kenmerken van de Parker Brothers uitvoering, d.w.z.:
 | De standaard presentatie van de Gevangenis (boefje met dikke lippen achter 3
tralies), Vrij Parkeren (rode
autootje met witte banden)
en Ga naar de Gevangenis (politieman met blauwe
pet en fluitje). |
 | Op de stations het zwarte locomotiefje dat vooruit rijdt. |
 | Tot in de jaren tachtig staat het woord Monopoly in gesloten, zwarte letters, zonder kader op het middenveld van het bord,
evenwijdig aan
de eerste zijde. |
 | De namen van de velden worden 2x vermeld. |
 | Op de Algemeen Fonds velden staat de blauwe
schatkist en op het veld van de Extra Belasting staat "de gouden ring
met diamant". |
Toch zijn er opvallende verschillen met de zelfde spellen uit andere
landen, enwel:
 | De bankbiljetten (afm. 48 x 91 mm) zijn weliswaar van de Banco
Monopoly en zij tonen ook een huisje, een locomotiefje en 2x de waarde
in een klein blokje,
maar het patroon is geheel afwijkend en er is
geen vermelding van een patent of patentaanvraag. Op de bruine
rugzijde staat een patroon van het woord
Monopoly. De 7 waarden zijn resp.
in Escudos: 10 (donkergrijs op lichtgrijs)
- 50 (rood op beige)
- 100 (donkerblauw op blauwgroen)
- 200 (blauwgroen
op lichtgroen)
- 500 (bruin op lichtbruin)
- 1.000 (oranje op geel)
en 5.000 (paars op lichtpaars). |
 | De plastic huizen zijn rood,
terwijl de hotels groen zijn! Ze hebben
dakpannen en een centraal geplaatste schoorsteen. |
 | Alle kaartjes, ook de eigendomskaartjes, zijn genummerd. |
 | Het bord is met de speelzijde naar buiten gevouwen. |
De witte rugzijde van het bord is voorzien van een patroon van de naam
van de maker in blauwe letters. In de binnendoos
zitten 2 inlagen van slap, crême-kleurig plastic. De één bevat 7 vakjes voor
de bankbiljetten van de bankier, de ander 8 bakjes voor het bewaren van de
attributen. De onderzijde van de doos is niet bedrukt.
Zoals ook in de spellen van andere landen het geval is is ook hier de huur
van alle onbebouwde gele straten gelijk, enwel
220$00. Zowel de blauwe Sorte- als de roze
Caixa da Comunidade-kaartjes zijn aan beide zijden bedrukt met een patroon
van het woord Monopoly.
De lopers zijn 6 eenvoudige, plastic pilonnetjes. De beide dobbelstenen
zijn wit met zwarte stippen.
De prijs van dit spel bedroeg in september 1987 f 25,-.
Dit spel was "Made in Portugal"
Versie:
Monopoly, verkorte lange doos, Ref. 492/1
Jogo
de Sociedade
Licença Parker Brothers Inc. U.S.A.
Fabrico Exclusivo de Majora - Porto
Uitgever: Parker Brothers, Inc./Majora - Porto - ná 1961
Afmetingen van de doos: 22,0 x 42,0 cm
Afm.van het dubbel gevouwen bord: 41 x 41 cm
Het spel:
Dit spel is vrijwel precies gelijk aan die met Ref.492, behalve dat het slechts iets
kleiner is. Ook deze kleinere uitgave is weer
niette vergelijken met de vierkantedoos, waarin het bord 2x gevouwen is. Van dit spel
is nl. het bord 41 x 41 cm, terwijl die van
het grote spel 66,8 x 66,8 cm is.Het bord heeft opvallend brede, witte randen. De rugzijde is groen
met het patroon van de naam Majora.
In de binnendoos zit een vakkeninlage van blauw
plastic, met 9 vakjes voor het bewaren van de attributen. De onderzijde
van de
doos is niet bedrukt. Ook nu weer zijn de huizen rood
en de hotels groen. De 6 gekleurde,
plastic lopers zijn holle
cilindertjes met ronde top.
De beide dobbelstenen zijn van hout en groen
met gouden stippen.
Dit spel was "Made in Portugal"
Versie: Monopoly,
vierkante doos, Ref. 492/2
Jogo
de Sociedade
Licença Parker Brothers Inc. U.S.A.
Fabrico
Exclusivo de Majora - Porto
Uitgever: Parker Brothers, Inc./Majora - Porto - ca.1970
Afmetingen van de doos: 25,0 x 25,0 cm
Afm.van het dubbel gevouwen bord: 46,7 x 40,7 cm
Het spel:
Merk op dat alle 3 de spellen afwijkende maten hebben.
Vreemd genoeg is dit het enige spel van deze 3 waar de copyright-regel onder de
rode Monopolybalk van het deksel vermeld wordt.
Deze versie van de "witte doos met het bord in een groen,
in blauw veld"en de rode
Monopolybalk ongeveer midden op het
deksel is in vele landen meer dan 10 jaar, in diverse formaten uitgegeven.
Alle accessoires in deze uitgave zijn precies gelijk aan die van de eerdere
uitgaven, zoals:
de genummerde eigendomskaartjes, de Sorte en de Caixa da Comunidade kaartjes, de
kleine bankbiljetten van de Banco
Monopoly, de kleine rode huisjes en grote groene
hotels.
De 6 lopers zijn kleine plastic pilonnetjes met brede voet.
De dobbelstenen zijn van zwart hout en hebben gouden ogen.
Van de duurste gele straat, de R.de Santo António in Porto, is de huur in de
onbebouwde staat nog gelijk aan die in de andere 2
straten. Dit is al vanaf het
ontstaan van het spel in Amerika, zie hoofdstuk http://www.muurkrant.nl/monopoly/print_and_production_mistakes.htm.
Dit spel was "Made in Portugal"
Versie:
Standaard - nieuw itinerary, Ref. 060100009/190
O jogo de sociedade
Uitgever: Parker/Hasbro,
Inc./Hasbro Iberia S.L - 2001
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,3 cm
van het bord: 25,2 x 25,2 cm
Het spel:
Deze uitgave, aan het begin van het gebruik van de nieuwe munteenheid, de
Euro, in vele landen van Europa, wordt niet meer uitgegeven door Majora maar
door Parker/Hasbr.
Hoewel het nog niet op dit spel vermeldt wordt, betekent het dat ook deze
uitgave in de groto fabriek in Waterford-Ierland gemaakt is.
Parker/Hasbro zijn hun spellen steeds
meer wereldwijd aan het standaardiseren (die daardoor m.i. steeds minder
interessant
voor de verzamelaar worden). Nu hebben de standaardspellen van alle
landen het nummer 9 gekregen, het nummer dat voor
de Amerikaanse standaard
spellen al vanaf de eerste uitgaven in 1935 wordt gebruikt.
Zie: http://www.muurkrant.nl/monopoly/usa_-_klassieke_spellen.htm
Het bovengenoemde referentienummer is als volgt te lezen:
0601: is de datum van het ontwerp van het spel, dus juni -
2001
00009: standaard editie
190: het landennummer van Hasbro voor Portugal.
De uitvoering van dit nieuwe spel kenmerkt zich door:
 | De afbeelding op het deksel is voorzien van een wat goedkoop
aandoende roodbruine rand. |
 | Er worden slechts 4 velden van de 4de zijde van
het bord, in perspectief, getoond, met 1 huisje, 1
hotel, nog steeds de hoed
en
raceauto en de beide witte dobbelstenen, met 4 en 3 (i.p.v.3
en 5, zoals in voorgaande witte dozen, met ref.nr.14535, uit de 2de helft
van de jaren 90). |
 | De prijzen van de eigendommen zijn in Euro en in lage waarden te beginnen met
€ 60 en eindigend met €400 voor de duurste straat. |
 |
De perspectivische rode
Monopoly-balk, met z'n mooie schaduwwerking en Mr.Monopoly met rood
vlinderdasje (tot 2000 werd hij Suikeroompje
genoemd), die voorkomt op
het deksel, het middenveld van het bord en alle 4 de randen van de
binnendoos. |
 |
De onderzijde van de doos toont nu niet meer
"het lachende gezin" maar vrijwel het hele bord en alle
attributen. |
De "bankers tray" van deze
standaard doos is rood en
heeft de vakjes voor de 7 bankbiljetten en de eigendomsbewijzen die nog bij
de bankier aanwezig zijn.
Het bord is in vieren gevouwen
en past, bij opslag, precies op de bankers tray. De rugzijde van het bord
is rood en die van de speelzijde
is blauwgroen.
Op het bord liggen de Sorte kaartjes met rode
rugzijde en ?, zoals gewoonlijk, bij de Partida-hoek
en de Caixa da Comunidade
kaartjes met blauwe
rugzijde
en schatkist, bij de Vrij-Parkeren-hoek. De kaartjes (56x87 mm) hebben rechte hoeken.
De eigendomskaartjes (56x87 mm) hebben rechte hoeken.
De bankbiljetten (52x100 mm) zijn éénzijdig bedrukt. Boven in
de cirkel op het biljet is een zwarte band met daarin "MONOPOLY met
Mr.Monopoly". Onderin
deze cirkel staat met kleine letters "©2001
Hasbro Inc.". De geldeenheid is Euro (€) en de waarden van de bankbiljetten zijn resp.: 1 - 5
-10 - 20
- 50 - 100
en 500
(ref.100 00009 00C0).
De 10 lopers zijn van lichtmetaal en zijn de overbekende: hoed
- schoen - auto - boot - hondje - kruiwagen - ruiter te paard - vingerhoed -
strijkijzer en kanon.
De groene huisjes
en rode hotels
zijn van ondoorzichtig plastic en hebben allemaal een overhangend dak, alsmede
een excentrisch geplaatste schoorsteen.
De beide dobbelstenen zijn wit en hebben zwarte ogen.
De velden op de borden vanaf 2001 zijn volgens een geheel nieuw
stratenplan en zijn vanaf Partida:
Campo Grande (Lisboa) - Caixa da Comunidade -
Rua Faria Guimarães (Porto) - Pague imposto sobre
capitais -
Estação do Rossio - Alameda das Linhas de
Torres (Lisboa) -
Sorte -
Avenida da Nações Unidas (Telheiras) - Avenida
24 de Julho (Lisboa) - Na/Apenas Visitante
- Avenida Central (Braga) - Companhia Electricidade - Rua Ferreira
Borges (Coimbra) - Avenida de Roma (Lisboa)
- Gare do Oriente - Avenida da
Boavista (Porto) - Caixa da Comunidade - Avenida
da República (Lisboa) - Rua Mouzinho da
Silveira (Porto) - Estacionamento Livre - Rua
de Santa Catarina (Porto) - Sorte -
Avenida Infante Santo (Lisboa) - Rua
Júlio Diniz(Porto) - Estação de S.Bento - Praça
da República (Porto) - Avenida
Fontes Pereira de Melo
(Lisboa) - Companhia das Águas -
Rotunda da
Boavista (Porto)
- Vá para a Cadeia - Avenida da Liberdade
(Lisboa) - Rua dos Clérigos (Porto)
- Caixa da Comunidade - Avenida do Parque das Nações (Lisboa)
- Estação de STa Apolónia - Sorte - Rua
das Amoreiras (Lisboa) - Imposto de
Luxo en Rossio (Lisboa).
|