 |
Aantal versies: 2
Uitgave: 21 augustus 2002
Gewijzigd: 30 maart, 2009
|
Voor
zover bekend zijn er nooit inlandse Monopoly-achtige spellen gemaakten was het Parker/Hasbro
die het Monopoly-spel in dit land introduceerde, net als in de andere Baltische
staten, pas in 2001. Natuurlijk zijn de straten en stations die van de hoofdstad
Riga.
En reeds een paar jaar later, in 2008, werd
ook Ralph Anspach's Anti-Monopoly in dit land geďntroduceerd.
Vanaf Starts zijn alle velden:
Maskavas iela - Sabiedriskais fonds (Algemeen Fonds) - Deglava iela -
Ienakuma nodoklis (Inkomstenbelasting) - Dzelzcela
stacija "Ziemelblazma" (Station) - Pernavas
iela - Iespeja (Kans) -
Karla Ulmana gatve - Pulkveza
Brieza iela - Cietuma/Apmeklejums (In de Gevangenis/Slechts op
bezoek) - Stabu iela - Elektroapgade -
Matisa iela - Krasta
iela - Dzelzcela stacija "Zasulauks" - Tallinas
iela - Sabiedriskais fonds - Kr.
Barona iela - Gertrudes iela - Bezmaksas
laukumins (Vrij Parkeren) - Dzirnavu
iela - Iespeja - Elizabetes iela -
Terbatas iela - Dzelzcela stacija
"Janavarti" - Kr. Valdemara iela
- Brivibas iela - Udensapgade (Waterleiding) -
Caka iela - Dodieties uz cietumu (Ga naar de Gevangenis) -
Smilsu iela - Audeju
iela - Sabiedriskais fonds - Valnu iela
- Dzelzcela stacija "Jugla" - Iespeja - Kalku
iela - Pelnas nodoklis (Extra belasting) en Doma
laukums.
Versie:
Standaard, ref. 030114535632
Uitgever: Parker/Hasbro Inc. - Sia Anvol - Riga - 2001
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,3 x 5,3 cm
van het bord:
25,2 x 25,2 cm
Het spel:
In de tweede helft van de jaren negentig hebben Parker/Hasbro met grote
voortvarendheid in vele landen van het voormalige Oostblok dit
kapitalistische spel op de markt gebracht. En deze introductie wordt krachtig voortgezet, want
zo kwamen in
2001 de Baltische staten aan de beurt. Na Litouwen kregen Letland en Estland ook
onmiddellijk hun eerste "officiële" Monopolyspel.
Hoewel in de andere Europese landen de spellen uit 2001 al
de rode Monopoly-balk met Mr.Monopoly-met-rood-vlinderdasje
op het middenveld van het bord (én op het deksel) toont, wordt in dit spel nog
steeds de zwarte-balk-met-Suikeroompje-en-kader toegepast, zoals
dat vanaf 1985 op de borden van alle landen te zien is.
In deze "standaard" doos zit
natuurlijk weer de rode
plastic "banker's tray" met de vakjes voor de 7 bankbiljetten en de
eigendomsbewijzen die nog bij de bankier aanwezig zijn. Het bord is in vieren gevouwen en past, bij opslag, precies op
de banker's tray. De rugzijde van het bord is rood
en die van de speelzijde is blauwgroen. Dit
spel is natuurlijk ook in Ierland vervaardigd en dús heeft het de foto van "het
lachende gezin" op de onderkant van de doos staan.
Op het bord liggen de Iespeja kaartjes met mooie rode
rugzijde, zoals gewoonlijk, bij de Starts-hoek en de Sabiedriskais fonds
kaartjes met mooie blauwe
rugzijde, bij de Vrij-Parkeren-hoek.
De bankbiljetten zijn van het, éénzijdig bedrukte, nieuwe
model, d.w.z. met een zwarte band met daarin "MONOPOLY met
Suikeroompje" in de bovenzijde van de cirkel en, bijna onzichtbaar, de
opmerking "1996 Tonka Corporation" (ref.1004535 OOC). De geldeenheid is Ls
(= Lat) en de waarden van de bankbiljetten zijn resp.: 1
- 5 -10
- 20 - 50
- 100 en 500.
De 10 lopers zijn van lichtmetaal en zijn de overbekende: hoed
- schoen - auto - boot - hondje - kruiwagen - ruiter te paard - vingerhoed -
strijkijzer en kanon.
De huisjes
en hotels
zijn van ondoorzichtig plastic en hebben allemaal een overhangend dak, alsmede
een excentrisch geplaatste schoorsteen.
De beide dobbelstenen zijn wit en hebben zwarte ogen.
Versie:
Anti-Monopoly, Ref. 778
"XXI-ā gadsimta nekustamā īpašumā tirgus spēle"
Uitgever:Kadabra-Kaunas-LT/University
Games-NL - 2008
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,2 cm
Het spel:
Op de onderkant van de doos staat, naast een kleurenfoto van het spel, een korte
toelichting over het ontstaan van het spel en hoe ermee gespeeld kan worden.
De vertaling daarvan luidt:
"Een update van het "monopoly" volksspel dat zo'n 100 jaar
geleden door Elizabeth Magie werd uitgevonden. Een kreet uit de krantenkoppen
van vandaag: vrijemarktconcurrenten in botsing met meedogenloze monopolisten.
In de echte zakenwereld werken concurrenten en monopolisten
hard om hun inkomen te verbeteren - maar zij benaderen het op verschillende
manieren. Concurrenten verkopen méér goederen tegen een redelijke prijs om een
redelijke opbrengst te halen. Monopolisten daarentegen, maken eerst hun
concurrenten kapot zodat ze prijzen bóven het redelijke kunnen maken,
tegenstrijdige niveaux om buitensporige winsten te maken.
Andere onroerendgoedspellen zijn een mengsel van concurrentie en monopolisme. In Anti-Monopoly®,
daarentegen, zijn de spelers voor de aanvang van het spel verdeeld in 2 groepen:
de concurrenten en monopolisten. De spelers hanteren verschillende spelregels om
hun doel te bereiken, afhankelijk van hun status. Deze wijze van spelen is een
revolutionair idee voor spellen. In alle andere spellen gebruiken de spelers
slecht één soort spelregels. Het is deze gedachte van beweging en keuzes
maken waardoor Anti-Monopoly®
het eerste en enige spel in de geschiedenis is dat duidelijk onderscheid maakt
tussen de acties van concurrenten en monopolisten."
Ralph Anspach is een professor emeritus in de economie van de San Francisco State University,
die dit Anti-Monopoly -spel uitvond. Hij baseerde zijn spel op het monopoly folkgame,
dat in 1904 was uitgevonden door
Elizabeth Magie in 1904 en intensief werd gespeeld in het oosten van de
Verenigde Staten tussen 1904 en 1935. Spelers in het monopoly folkgame kopen en
handelen in eigendommen om kleurgroepen te monopoliseren. Zijn spel zet het folk game
om naar een strijd tussen concurrenten en monopolisten, terwijl het de antimonopoly
gedachte van de bedenkers van monopoly handhaaft. Quaker leraren (leden
van de Society of
Friends in Atlantic City, N.J.) zetten het folkgame om naar wat tegenwoordig Monopoly
heet.
Charles B. Darrow stal de kennis en de spelregels van het spel van deze Quakers, ging
er handel in drijven en beweerde ten onrechte dat hij het had uitgevonden om er
zodoende patent op te kunnen vragen. Hij verkocht dit patent aan Parker Brothers,
die het sprookje over Darrow als uitvinder levendig hield ....
Ralph Anspach ontdekte de ware geschiedenis van Monopoly toen hij gedaagde werd
in een 10 jaar durend proces dat was aangespannen door Parker Brothers. Hij won
dit proces uiteindelijk; lees zijn boek "Monopolygate".
Anti-Monopoly®'s specialiteit is, zoals gezegd, het principe dat
de spelers moeten kiezen uit 2 spelmanieren: dat van de Monopolisten en
de Concurrenten. Maar welke manier u ook kiest, alle spelers hebben gelijke
kansen om te winnen, hoewel zij volgens verschillende spelregels
spelen. Dus kunnen Monopolisten bijvoorbeeld alleen huizen en hotels bouwen als
zij in een stad een monopoly positie hebben (hetgeen al het geval is als de
speler 2 van de 3 straten bezit), terwijl Concurrenten op elk eigendom mogen
bouwen, onafhankelijk of zij een hele stad bezitten of slechts 1 enkele straat.
Op het stevige bord met zwarte rugzijde zijn de straten van de 8
cities vanaf Starts als volgt:
Roma:
Corso Impero - Pretinieks vai Monopolists - Via Roma - Ienākuma
nodoklis (Inkomsten Belasting)
Rīga: A.Čaka iela - Pretinieks
vai Monopolists - Brīvības iela - Vaļņu iela
Ekskursija/Cenu karš (Prijzenoorlog)/Cietums (Gevangenis)
Madride:
Plaza Mayor - Elektrotīkli (Electriciteisbedrijf) - Gran
Via - Paseo de la Castellana
Amsterdama: Dam - Pretinieks vai
Monopolists - Leidsestraat - Kalverstraat
Anti-Monopola fonds (Anti-Monopoly stichting)
Parīze:
Rue la Fayette -Pretinieks vai Monopolists - Rue de la Paix - Champs-Élysées
Brisele:
Grote Markt - Hoogstraat - Gāzes vada cauruļu sistēma (Gasbedrijf) - Nieuwstraat
Er moet natuurlijk ook op de eigendomskaartjes rekening worden
gehouden met de 2 soorten spelers. Daarom staan daar 2 kolommen met prijzen op:
links voor de Pretinieki
en rechts voor de Monopolisti. De
rugzijde van de kaartjes is ook bedoeld om aan te geven dat het eigendom met
hypotheek is belast. In dit geval moet het kaartje aan de bank worden gegeven,
maar de eigenaar kan het elk moment weer van de bank terugkopen. Dit staat ook
op de rugzijde van de kaartjes.
Er zijn slechts 6 bankbiljetten, in grijs
gedrukt op gekleurd papier, in de waarden: 1
- 5 - 10
- 50 - 100
en 500.
Er zijn slechts 6 plastic lopers, enwel van elk een groene
en een blauwe: kegeltje, piramide en een
pionnetje als een "cilinder met bol".
Er zijn 35 huisjes en 15
hotels van plastic,
met dakrand en schoorsteen. (N.B.: De Pretinieki
moeten hun huisjes en/of hotels op de naam van het veld zetten, terwijl
de Monopolisti ze op het "H"-vakje moeten zetten.)
Beide dobbelstenen zijn wit met zwarte stippen.
De eerste versie van deze 21ste editie verscheen in 2005 in de USA,
spoedig gevolgd door die van vele Europese landen.
Dit spel was was "Made in Spain".
De prijs van dit spel bedroeg bij de introductie € 19,95.
,
,
,
,
)