Na de zeer rumoerige periode tussen 1945 en 1991, met veel onderlinge strijd, verklaarde de Kroatische regering zich tenslotte onafhankelijk van Yugoslavië op 25 juni 1991. Het Kroatische parlement verbrak alle nog resterende banden met Yugoslavië op 8  october 1991.


Vanaf 1994 is het Monopol-spel van Parker Brothers in Kroatië verkrijgbaar. De straten en stations zijn die uit de hoofdstad Zagreb. 
Vermoedelijk verschenen de eerste Monopoly-achtige spellen van inlands fabrikaat pas zo'n 10 jaar eerder en dat is dus 50 jaar ná de Amerikaanse uitvinding van dit spel.


Vanaf Kreni zijn de eigendommen:

Jeretova ulica - Zagrebacka ulica - Zagrebacki Glavni Kolodvor - Decumanus - Duga ulica - Zupanijska ulica - U Zatvoru/U Posjetu - Ulica J.P.Kamova - Elektra - Obala Lazareta - Maksimirska ulica - Rijecki Zeljeznicki Kolodvor - Ulica S. Radica - Istarska ulica - Kapucinska ulica - Besplatno Parkiranje - Zametska ulica - Kalelarga - Trg Puckih Kapetana - Osjecki Glavni Kolodvor - Forum - Trg Kralja Tomislava - Vodovod - Zrinska ulica - Idite u Zarvor - Trg Bana Jelacica - Korzo - Prokurativa - Zeljeznicka Stanica Slavonski Brod - Stradun en Ilica.

Versie: Monopolly
Uitgever: Biserka - Zagreb - ±1985
Afmetingen van de doos: 25,7 x 25,7 cm
Het spel:
Hoewel dit spel uitgegeven werd in het tijdperk dat Kroatië nog één van de deelstaten van Groot Joegoslavië (1945-1991) was, reken ik het toch tot Kroatië omdat het in Zagreb werd vervaardigd.
De spelregels zijn in 3 talen, t.w. Kroatisch, Sloveens en Hongaars. Het spel is verder echter alléén in het Kroatisch.
Bij het zien van dit spel vallen er meteen een paar zaken op aan de doos:

1. Het spel heet Monopolly, met dubbel L, terwijl in de spelregels gesproken wordt over Monopoli.
2. Het lijkt op de Parker Brothers uitvoering zoals die in de jaren '60 in Frankrijk werd vervaardigd, d.w.z. dat het speelbord op het deksel is afgebeeld in een groen en blauw vierkant met daar doorheen een rode balk. 
   Maar niets wijst erop dat het in Frankrijk is vervaardigd.
3. Op de eigendommen staan geen kleurenbalken; het hele veld is gekleurd.
4. Het woord Monopoly op het groene middenveld loopt evenwijdig aan de 3^de zijde.

Het bord is van slap karton, de indeling is volgens het bekende patroon, maar de kleuren van de straten wijken af. 
De eigendommen zijn straten genoemd naar Europese steden en bergen. 

Vanaf Start zijn de eigendommen:

Apeninski Put - Balkanski Put - Juzna Zeljeznicka Stanica - Atlanska Obala - Kelnska ulica - Briselska ulica - Zatvor (Gevangenis) - Atenska ulica - Elektra - Madridski Bulevar - Pariski Trg - Zapadna Zeljeznicka Stanica - Vecijanska ulica - Milanski Bulevar - Rimski Trg - Parkiraliste besplatno - Trscanska ulica - Cirski Bulevar - Londonski Trg - Sjeverna Zeljeznicka Stanica - Minhenska ulica - Hamburski Bulevar - Vodovod - Berlinski Trg - U Zatvor  - Varsavska ulica - Praski Bulevar - Becki Trg - Istocna Zeljeznicka Stanica - Azurna Obala en Zenevski Trg.

Over Start krijgt u 20.000 Dinar. De Sansa kaartjes liggen aan de zijde van Start. De velden zijn aangegeven met het geopende, blauwe koffertje, terwijl de velden van de  Iznenadenja (Verrassing) kaartjes aangegeven worden met het ?.
De bankbiljetten zijn van eenvoudig, wit papier met een gekleurde, neutrale opdruk van de waarde.
Er zijn 6 plastic pilonnetjes als lopers.  De groene huizen en rode hotels zijn van mat plastic en hebben overstekende daken (zonder schoorsteen).
Er is één rode en één blauwe dobbelsteen.

Dit spel werd in december1989 aangeschaft.

Versie: Monopoly, Art. 20760 (1)
Uitgever: Biserka - Zagreb -ná 1991
Afmetingen van de doos: 26 x 26 cm
Het spel:
Déze versie is overduidelijk de moderne uitgave van Monopolly na de afscheiding van Kroatië van Groot Joegoslavië. Het is ontworpen door "Signal - Tisak Kastmüller" en de glanzende doos is dan ook zeer kleurrijk, met de afbeelding van het bord, met daaromheen zwevende attributen als de lamp, een huisje en hotel en 3 lopertjes.
De handleiding, die onder op de doos staat, is nu ook uitsluitend in het Kroatisch. In een ander exemplaar van deze versie zit echter ook een Duitse handleiding met de vermelding "Copyright 1936, 1946, 1961, 1981 by Parker Brothers Inc. Alle Rechte vorbehalten. Alleinhersteller für Österreich: Piatnik Wien. Ges. gesch."
Het is erg onwaarschijnlijk dat Piatnik dit Kroatische spel voor Biserka gemaakt zou hebben. Meer waarschijnlijk is het dan ook dat deze Duitse spelregels niet bij dit spel horen!

De indeling van het slappe, grijze bord is vrijwel identiek aan die van Monopolly, maar veel moderner van uitvoering. Enkele uitzonderingen:

Vanaf Start zijn de eigendommen:

Apeninski Put - Balkanski Put - Juzna Stanica - Atlanska Obala - Kelnska ulica - Briselska ulica - Zatvor - Atenska ulica - Elektra - Madridska avenija - Pariski Trg - Zapadna Stanica - Vecijanska ulica - Milanski avenija - Rimski Trg - Parkiraliste besplatno - Trscanska ulica - Cirska avenija - Londonski Trg - Sjeverna Stanica - Minhenska ulica - Hamburska avenija - Vodovod - Berlinski Trg - U Zatvor  - Varsavska ulica - Praska avenija - Becki Trg - Istocna Stanica - Azurna Obala en Zenevski Trg.

In de binnendoos zit een "bankers tray" van transparant plastic, met 9 vakjes voor de attributen.
Vreemd genoeg zijn de eigendomsbewijzen (55x65 mm) nog op hetzelfde oude, stevige papier met grijze rug gedrukt als voorheen. 
Het geld bestaat ook nu weer uit (modernere) bankbiljetten (45x86 mm) met slechts 4 waarden, t.w.: blauw = 100, groen = 1000, bruin = 10000 en rood = 50000 Kuna (?). Afhankelijk van het aantal spelers krijgt elke speler meer of minder startkapitaal.
De holle, plastic huizen en hotels, maar ook de 6 lopers (pilonnetjes) zijn dermate identiek aan die van het oude spel dat het wel lijkt of daarvan nog een flinke voorraad aanwezig was.
De beide dobbelstenen zijn zwart en hebben witte stippen.

Dit spel werd in juli 1993 aangeschaft.

Versie: Monopoly, Art. 20760 (2)
Uitgever: Biserka d.d. - Zagreb - ±1994
Afmetingen van de doos: 26 x 26 cm
Het spel:
Heel merkwaardig en onverwacht. Deze versie van het Art.20760 heeft een geheel nieuw stratenplan met straten van de hoofdstad Zagreb. Het lijkt erop dat Parker Brothers in de begin jaren negentig begonnen is met het leggen van contacten in Kroatië, gezien het feit dat Biserka onder hetzelfde artikelnummer een veel meer op het Parker Brothers ontwerp gelijkend bord is gaan uitgeven. 
Het is ook door een andere firma ontworpen, want op de rand van het deksel staat "Podion Design Studio - Tisak Cicero". 

Vanaf Start zijn de velden:
Zagrebacka ulica - Sansa - Varazdinska ulica - Porez 20000 - Juzna Stanica - Istarska ulica - Iznenadenje - Karlovacka ulica - Petrinjska ulica - Prolaz/Zatvor - Senjska ulica - Elektra - Rijecka ulica - Osjecka ulica - Zapadna Stanica - Zadarska ulica - Sansa - Splitska ulica - Sibenska ulica - Parkiraliste besplatno - Slavonska avenija - Iznenadenje - Dubrovacka avenija - Avenija Grada Vukovara - Sjeverna Stanica - Trg Hrvatskih Velikana - Trg Subica Zrinskog - Vodovod - Trg Stjepana Radica - U zatvor - Trg Kralja Petra Kresimira IV - Trg Kralja Zvonimira - Sansa - Trg Marka Marulica - Istocna Stanica - Iznenadenje - Trg Marina Drzica - Porez na Luksus 10000 en Trg Bana Josipa Jelacica.          

In de binnendoos zit weer een "bankers tray" van transparant plastic, met 9 vakjes voor de attributen. De onderzijde is niet beschreven. De Spelregels staan deze keer aan de binnenzijde van het deksel.

Verdere kenmerken van deze uitgave zijn:

Dit spel werd in augustus 1998 aangeschaft in Split-Kroatië en kostte toen Kn 125,- (€ 19,-) .

Versie: Standaard, ref. 0695HR0794
Uitgever: Parker/Tonka Corp./MAGMA p.o. - Zagreb - 1994
Afmetingen van de doos: 26 x 51 cm
Het spel:
Dit is een originele uitgave van Parker Bros., "Proizvedeno u Republici Irskoj" (vervaardigd in Ierland), dús met op het deksel de 4^de zijde van het Kroatische bord perspectivisch, met daarop "allerhande" gestapeld. De dobbenstenen tonen een 3 en 6.
Op de onderzijde van de doos de kleurenfoto van "het lachtende gezin", spelend aan een onherkenbaar bord.

Het stevige bord heeft een rode rug en een lichtgroene speelzijde. 
De binnendoos bevat een inlage van rood plastic met 12 vakjes voor de attributen. 
De bankbiljetten die bij dit spel geleverd worden zijn van "klasse B", art.nr.1006951002, d.w.z. dat ze wel een aanduiding "Monopoly - Monopol - Monopoli" hebben, maar niet de vermelding "1992 Tonka Corp." De 7 waarden zijn resp.: 20 - 50 - 100 - 500 - 1,000 - 2,000 en 10,000. Als u op Kreni komt krijgt u 4000 K.
De Sansa-kaartjes liggen weer aan de kant van Kreni en de betreffende velden zijn ook weer herkenbaar aan het ?. Het geopende, blauwe koffertje duidt nu weer op "Algemeen Fonds", als dat in het Kroatisch tenminste Drzavna Blagajna is.
Er zijn 10 tinnen lopers, "Made in China". De holle, plastic hotels zijn rood, de huizen groen. Alléén de huisjes hebben een schoorsteen op het dak.
De beide dobbelstenen zijn rood en hebben witte stippen.

De prijs van dit spel bedroeg in oktober 1996: Kn 149,- (€ 22,70).

Versie: Standaard, ref. 14535266
Uitgever: Parker /Tonka Corp./MAGMA d.d.- 1996
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,3 x 5,3 cm
            van het bord: 25,2 x 25,2 cm
Het spel:
In de tweede helft van de jaren negentig heeft Parker/Tonka/Hasbro deze uniforme uitvoering op de markt gebracht, waarop het laatste deel van de 4^de zijde van het bord is afgebeeld. De witte dobbenstenen laten een 3 en 5 zien.

In deze "standaard" doos zit natuurlijk weer de rode plastic "bankers tray" met de vakjes voor de 7 bankbiljetten en de eigendomsbewijzen die nog bij de bankier aanwezig zijn.
Het bord is in vieren gevouwen en past, bij opslag, precies op de bankers tray. De rugzijde van het bord is, zoals altijd, rood, de speelzijde is blauwgroen. Dit spel heeft ook weer een foto van "het lachende gezin" op de onderkant van de doos, maar het is wél een ander gezin.
Op het bord liggen de Sansa- kaartjes met mooie rode rugzijde, zoals gewoonlijk, bij de Start-hoek en de Drzavna Blagajna-kaartjes met mooie blauwe rugzijde, bij de Vrij-Parkeren-hoek.
De bankbiljetten zijn van het, éénzijdig bedrukte, nieuwe model, d.w.z. met een zwarte band met daarin "Monopoly met Suikeroompje" in de bovenzijde van de cirkel en, bijna onzichtbaar, de opmerking "1996 Tonka Corporation". De geldeenheid is Kn en de waarden van de bankbiljetten zijn resp.: 20 - 100 - 200 - 400 - 1.000 - 2.000 - 5.000 en 10.000.
De 10 lopers van lichtmetaal zijn de overbekende: hoed - schoen - auto - boot - hondje - kruiwagen - ruiter te paard - vingerhoed - strijkijzer en kanon. 
De huisjes en hotels zijn van ondoorzichtig plastic en hebben allemaal een overhangend dak; de huisjes hebben bovendien een centraal geplaatste schoorsteen.
De beide dobbelstenen zijn wit en hebben zwarte ogen.

Versie: Star Wars, Collector's Edition, ref. 40786102
Uitgever: Waddington/Hasbro Inc. - 1997
Afmetingen van de doos: 26,8 x 40,3 x 5,3 cm
Het spel:
Deze versie van Star Wars heeft hetzelfde ref.nummer als het in Amerika gemaakte spel, maar omdat het uit de fabriek in Ierland komt heeft het de standaard lengte en breedte-maat van de Hasbro-spellen, waardoor het bijna 11 cm korter is. Opvallend is ook dat dit spel géén Kroatische spelregels heeft, doch uitsluitend de (niet luxe) Engelse van Waddington.

Hoewel het spel uiteraard hetzelfde is zijn er vele en grote verschillen in uitvoering tussen het Amerikaanse en deze Engelse versie. Zo zijn de kleuren van de velden van Dagobah en Hoth op het Amerikaanse bord resp. donkerpaars en lichtblauw en op het Engelse bord resp. mahonie en donkerblauw. De 8 tinnen lopers komen van dezelfde fabrikant, hetgeen blijkt uit het stempel in de voet "©1996 LFL". Elke loper is een bekende figuur uit Star Wars. De Alliantie der Opstandelingen (Rebellen) bestaat uit: Luke Skywalker, Princes Leia, Han Solo, Chewbacca en R2-D2. De strijders uit Het Rijk (Imperials) zijn: Darth Vader, Boba Fett en de Stormtrooper. De voertuigen van de Rebellen zijn de lichtgrijze X-wing Fighters en de Corellian Freighters en die van de Imperials zijn de donkergrijze Tie Fighters en Star Destroyers.

Verschillen en overeenkomsten tussen het standaard Monopoly-spel en Star Wars in Parker Brothers (Collector'sLimited) edition en Waddingtons (Collector's) edition:

De prijs van dit spel bedroeg in juni 1998: Kn 400,- (€ 59,-)