 |
Aantal versies: 1
Uitgave: 11 oktober, 2008
|



Het monumentale gebouw in Cuba's hoofdstad Havana El Capitolio, heeft als
zetel voor de wetgevende macht gediend van februari 1931 tot het eind van de
50-tiger jaren; zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat waren in dit
gebouw gevestigd.
Onder Fidel Castro's regime, sedert febr. 1959, werd het een onderkomen voor
het Ministerie van Wetenschap, Technologie en Milieu.
Dan Glimne uit Sweden slaagde erin een héél bijzonder
Monopoly spel te vinden toen hij in november 2007 in Cuba verbleef.
Dit is wat hij over dit spel vertelt:
"Het is me nog steeds een raadsel wie deze
namaak-versie van
Monopoly heeft uitgegeven, want er staat nergens een vermelding van de maker op
het bord of de kaartjes. Het is dan ook zeer waarschijnlijk dat de maker een
lokale drukker was, die zich heel wel bewust was dat hij een niet-officiële
versie uitgaf, dus: geen naams-vermelding, waardoor hij moeilijker op te sporen
zou zijn. UIt wat ik in Cuba te weten kon komen blijkt dat het niet
waarschijnlijk is dat het spel in de 40-tiger jaren is uitgegeven, maar
waarschijnlijk omstreeks, of even ná 1950, hoewel de ouderen die ik sprak toch
erg twijfelden na méér dan een halve eeuw. Er kwam echter een abrupt einde aan
de publikatie in 1959, toen Fidel Castro en zijn bende de macht overnam en rap
het spel verbood, evenals zo veel andere Amerikaanse invloeden als Coca-Cola
enz.. Zo werden ook alle casino's op het eiland onmiddellijk, binnen 24 uur,
gesloten. Sedertdien is het spel niet meer uitgegeven, omdat Cuba nog steeds
communistisch is, maar in het geniep zwerven er natuurlijk nog wel exemplaren
rond van vóór de revolutie. Toen ik in november 2007 voor 3 dagen in Havanna
was zocht ik zowel naar een ékuelé (een andere hobby van me, maar ook iets met
spellen) en een Capitolio spel. Nadat ik heimelijk navraag naar
Capitolio gedaan had op een aantal markten, zei men mij op een gegeven moment om
de volgende dag op een bepaalde tijd terug te komen bij een bepaald kraampje ...
en ja hoor, daar hadden ze er één voor me: geheel compleet, hoewel het bord
ietwat beschadigd en gevlekt was. De hele transactie vond plaats, terwijl wij
allen voortdurend rondkeken of er geen politie in de buurt was: een ietwat
vreemde manier om een Monpoly-spel te kopen, moet ik zeggen...
Ik weet niet of er wel of niet een "officiële"
of een alternatieve Parker Brothers versie in Cuba is verschenen in de
jaren ná 1950, maar ik heb nooit van iets dergelijks gehoord. Ik vermoed dan
ook dat Capitolio de enige échte Cubaanse versie van het spel is/was die ooit
is uitgegeven."
Versie:
Capitolio
*
Un juego de compra y venta * (Een spel
van koop en verkoop)
Uitgever: * Juegos CAPITOLIO Habana * (= schuilnaam van de
inlandse maker?) - vóór 1959
Afmetingen van het bord: 49,0 x 49,5 cm
van het blikje: 13,0 x 7,9 x 9,0 cm
Het spel:
Dit unieke spel uit het pre-Fidel tijdperk lijkt héél erg op een Parker Bros.
editie, maar bij nadere beschouwing blijkt het duidelijk dat er alles aan gedaan
is om het copyright van
Parker Bros. te omzeilen. Behalve de naam zijn er al héél duidelijke
voorbeelden van verschillen, zoals:
 | Het woord Capitolio (niet in een
kader maar toch in het rood!) en het
plaatje staan niet boven de eerste zijde maar de vierde. |
 | De man in de Gevangenis is een goed geklede heer in pak en met das
om, kijkend van achter 4 spijlen. |
 | DE auto op de Parqueo Gratis is een grote personenauto met het
nummerbord 1995 (hetgeen betekent ?), van voren gezien,
in plaats van het kleine, welbekende rode
autootje met witte banden, van achteren gezien. |
 | De politieagent op de ¡A la Carcel! -hoek is een ietwat angstig
kijkende man in een blauw uniform, maar
zonder fluitje. |
 | De illustraties op de stations-velden laten een indrukwekkende,
zware locomotiefin verschillende kleuren zien, in plaats van de zwarte
Parker loc. |
Anderzijds is het opvallend dat de kleurgroepen van de straten
dezelfde kleuren hebben, in dezelfde volgorde en dat ze zelfs voor dezelfde
prijzen verkocht worden, terwijl het stapeltje Casualidad (toeval)
kaarten naast de Salida-hoek ligt, net als
bij de Parker-spellen.
Vanaf Salida zijn alle eigendommen straten
van Havanna:
Muralla - Banca Comunal (Algemeen
Fonds) - Cuba - Impuesto sobre
ingresos (Inkomstenbelasten) - Ferrocarril
(gele lijn)
- Aguila - Casualidad - Monte
- Reina - Cárcel - Galeano
- Empresa Electrica - San Rafael - Neptuno
- Ferrocarril Occidental (groene lijn)
- Belascoain - Banca Comunal - Infanta
- Carlos III - Parqueo Gratis - San
Lazaro - Casualidad - Malecon - Prado
- Ferrocarril del Sur (lichtblauwe lijn)
- 10 de octubre
- Calzada de
Luyano - Acueducto - Via
Blanca - ¡A la Cárcel! - Avenida
de los presidentes - Paseo -
Banca Comunal - Quinta avenida - Ferrocarril
Oriental (brown line) - Casualidad - Miramar
- Impuesto sobre posesiones lujo (Luxe belasting) en Siboney.
Het
bord is van stevig karton, aan beide zijden lichtblauw
met een witte logo-sticker op de achterkant. De hele
inhoud van het spel zat in een metalen doosje. Of dit de originele "verpakking" is
weet ik niet zeker, maar het is zeer waarschijnlijk, gezien het feit dat het
spel zo compleet en goed bewaard is. Rekening houdend met het feit dat de lokale
drukker waarschijnlijk alles nam wat hij kon krijgen, zitten de kaartjes en de
andere spullen fraai en heel compact in het doosje. Te oordelen naar een
vierkante donkere plek op het deksel van het doosje heeft daar wellicht ooit een
sticker gezeten, maar is die nu verdwenen.
De eigendomskaartjes (76 x 64 mm) zijn gemaakt van matig stevig karton.
Hun voorzijde is wit en in zwart bedrukt, in een raam van dezelfde kleur
als van de balk van het eigendom. Hun rugzijde is erg ruw en bruinachtig.
De Casualidad- en Banca Comunal-kaartjes (70 x 51 mm) zijn gemaakt
van dunner papier dan gewoonlijk voor zulke kaartjes. Op de rugzijde van deze
kaartjes staat helemaal niets. De opdrachten zijn op een ietwat simpele manier
geïllustreerd, zoals uit deze voorbeelden moge blijken:
 |
 |
De bankbiljetten (102x53 mm)
bij dit spel bestaan uit 7 verschillende waarden, in kleur gedrukt op nogal ruw,
wit papier dat ietwat dikker is dan men zou verwachten: 1 - 5
- 10 - 20
- 50 - 100
en 500 $ (waar het $-teken staat voor Cubaanse
pesos van vóór de revolutie).
Er zijn bij dit spel slechts 4 pionvormige lopers (23 mm hoog) gemaakt
van goedkope, gegoten plastic, zonder twijfel afkomstig van een
plaatselijke fabrikant.
De Spelregels (zie de binnenkant van het deksel) omvatten in totaal 6 pagina's
op 2 afzonderlijke velletjes, waarvan er één 32,8 x 21,6 cm groot is en de
ander half zo groot, dus 16,4 x 21,6 cm. Het kleinste velletje bevat de pagina's 3
en 4 en is in de grotere gevouwen.
De dobbelstenen zijn ook van goedkoop plastic, 11 mm in het vierkant, met
stippen die er wel op gedrukt lijken in plaats van dat ze er met de hand op zijn
geschilderd. De zijden zijn ietwat hol.
|