Aantal
onderwerpen: 19
Uitgave: 16 mei, 2012
|

Door de bijzondere belangstelling die drukfouten e.d. bij postzegels krijgen
van filatelisten, leek het mij wel interessant om dergelijke fouten bij
Monopolyspellen ook te vermelden. Ziehier:
± 1935:
Al direct bij het ontstaan van de eerste spellen sloop er een fout in de huurprijzen
van de gele
straten.
Normaliter zijn alle huurprijzen van de eerste 2 straten van één blok van 3
gelijk en zijn die van de 3de straat ietwat duurder. Maar dat heeft tientallen
jaren niet voor de gele
straten gegolden!
Om onduidelijke reden is alleen de huur voor de onbebouwde duurste gele
straat gelijk geweest aan die van de andere 2, zie bijv.:
Atlantic City - 1935
De kaartjes komen uit de 1935-First Deluxe Edition (Replica), item
#1009 uit 2002.
London - 1972
De kaartjes komen uit de standaard uitgave, Ref. # 44021.
Singapore - 1987
De kaartjes komen uit de Singapore edition -"The Lion City", Ref. #402S
Pas na 1982, en vaak zelfs later, zoals uit het voorbeeld van Singapore
blijkt, werd
de huur van de onbebouwde grond van de 3de straat
opgetrokken.
Dit fenomeen gold voor alle landen waar Parker Brothers en Waddingtons spellen
uitbrachten!

Zwitserland - ±1940
Ziet wat de Zwitsers deden:
In de aller vroegste uitgaven werd
de fout van Parker door de Zwitserse fabrikant Carlit
gevolgd, d.w.z. 3 keer dezelfde huur van Fr.440 werd toegepast op
de onbebouwde gele
straten.
Carlit heeft waarschijnlijk de fout van Parker als snel onderkend en
heeft hem toen verkeerd verbeterd
door de huur voor de onbebouwde grond op de duurste straat, Rue de Bourg, de
laagste te maken, nl.
Fr.400,- in plaats van Fr.480,-. Dat heeft tot ca. eind jaren zestig
geduurd, waarna weer de fout van
3x dezelfde huur van Fr.440 werd toegepast. Wat daarvan de reden kan zijn
is volkomen onduidelijk.
Deze versie is gehandhaafd tot de uitgaven van 1985, waarin de huur voor
de onbebouwde Rue de Bourg
eindelijk Fr. 480,- werd.

Finland - ± 1939
Ook in Finland werd de fout van Parker Brothers in hun eerste uitgaven
overgenomen, dus werd de huur op alle 3 de onbebouwde eigendommen mk
4.000.

Maar in de editie van ±1944 kwam er nog een drukfout bij: de gele
balk op het eigendomsbewijs van de Mikonkatu ontbreekt.
± 1938:
In
februari 2007 vond Geert-Jan Siertsema uit Almelo een Engels spel, dus
met het bord van London, dat vóór W.O.II door zijn opa gekocht was bij Perry
in Groningen.
Daarbij zat, behalve een Banker's Tray (of Money Holder), ook nog een extra set
bankbiljetten van het toen geldende ontwerp, dus "in zwart gedrukt
op gekleurd papier (behalve het 500-biljet)". Het is niet meer na te gaan
welk van de 2 setjes oorspronkelijk bij het spel geleverd zijn en welke bij de
Banker's Tray, maar er is een opvallend verschil tussen deze setjes.
De biljetten van het ene setje hebben de gebruikelijke vermelding "Pat.app.for
N° 3796-36", terwijl die van het andere setje foutief vermelden "Patent
N° 3796-36". Een dergelijk patent heeft nl. nooit bestaan,
omdat, zoals Harold Lee - UK weet te melden, de patent-aanvraag (door
Parker Brothers) werd gedaan op 7 febr. 1936, terwijl het patent, onder nr.
453689, al werd verleend op 16 sept.1936.
Deze bankbiljetten met het foutieve patent nummer zijn wellicht alleen gebruikt
voor de "extra
setjes".
Het bestaan van deze fout was tot dit moment nog niet bekend, hetgeen
waarschijnlijk betekent dat de oplage hiervan gering zal zijn geweest.

± 1938
In
mei 2012 wees
Matt
Robinson
-
UK
mij
op
deze
misdruk
van
het
50 -.
bankbiljet
uit
een Britse "Mini-box
versie
met
apart speelbord".
In dit spel behoren deze
biljetten
paars te
zijn in
plaats van groen.
De
productie heeft ten
onrechte de
groene vellen
gebruikt die
bestemd
waren
voor
de biljetten van 20,
-.
±1941
Engels "Mini doosje" editie - "error set"
Harold Lee's verzameling heeft verscheiden spellen die wel als
"error sets" aangeduid mogen worden, omdat zij allemaal wel de
een of andere druk- of productiefout hebben.
De fout in deze uitgave is de foutdruk van de eigendomskaartjes van alle groene
straten. Het ontbreken van de groene balk
op de kaartjes van Regent-, Oxford- en Bondstreet moet zijn veroorzaakt door het
ontbreken van inkt tijdens de drukgang.
Harold hoopt nu ooit nog een een spel te vinden waarin deze balken slechts
gedeeltelijk groen bedrukt zijn.
±1946 - India - Standaard London editie - zwarte doos
Harold Lee
- UK is de eigenaar van een aantal zeer
vroege Standaard London edities die in Bombay gemaakt werden, dus met het plaatje
van de "2 locomotieven, 2 huisjes en het £-teken
door de middelste O" in het midden van het bord.

Tot zijn verbazing ontdekte hij in de zwarte
doos 3 bijzondere drukfouten, die hij als volgt
meldde:
"Een van mijn meest interessante ontdekkingen was dat de
drukker de Engelse plaatsen niet
kende en daardoor één van de stations
verkeerd heeft gespeld: Fenchurch Station als
French St.
Station.
Een andere verkeerde spelling staat in de Chance kaart die behoort te zijn "Drunk
in
charge" Fine £20 en zie eens wat de drukker ervan heeft
gemaakt!
Ook is op het bord van dit spel de kleur van The Angel Islington olijfgroen
in plaats
van lichtblauw."
±1961
Nederlandse Monopoly De Luxe ("zwarte doos")
Floortje
de Koning - NL berichtte mij het volgende:
"Ik speelde gisteren een potje Monopoly met m'n moeder toen het me opviel
dat onze editie (uitgave N.V. Smeets & Schippers
Amsterdam, Monopoly De Luxe, patent no. 453689 ) een foutje bevat:
Bij de A-Kerkhof en Groote
Markt moet er voor een hotel meer (namelijk fl 1050,-) worden
betaald dan voor de Heerestraat (fl1000,-),
terwijl de Heerestraat het duurst hoort te zijn, enwel fl 1100,-!"
1987 - Singapore:

In de Singapore editie "The Lion City", ref. #402S
uit 1987 blijkt een fout te zitten: Op het bord staat het bekende
utiliteitsbedrijf Electric Company, maar het bijbehorende eigendomskaartje
noemt het Electric Station.
1996 - Hybride editie van Ref.Nr. 14535:
Tjechisch deksel op Nederlandse binnendoos.
In een zending spellen die ik zelf in 2004 bij Hasbro - D
ophaalde, bleek pas enige tijd later dat er een aantal spellen verkeerd in
elkaar gezet waren.
Zoiets verwacht je niet en het wordt dan ook pas zichtbaar op het moment dat
je dit Tjechische spel wilt gaan spelen en de krimpfolie van de
doos verwijdert.
Maar gelukkig werd deze zeldzaamheid tijdig ontdekt en werd de doos niet
geopend.
Dat hij nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit moge blijken als u de grote
afbeelding (te verkrijgen als u op de kleine foto klikt)
nader bestudeert.

David Miller - UK, kocht dit exemplaar van het hybride spel in maart
2007 van iemand die het zelf in Bratislava gekocht had. Het werd op de ebay
veilingsite aangeboden als een Slovaakse Monopoly, wat
het niet is! Hoewel een sticker van de verkoper (zie de foto; waarschijnlijk een
opkoper van de verkeerde productie van Hasbro) in het Slowaaks is en een gekopiëerde
Slovaakse Spelregels binnen de krimpfolie gestopt is, is het deksel van
dit spel in het Tjechisch en de onderzijde in het Nederlands. Ik vraag mij af of
Hasbro met Tinaco samengewerkt heeft om dit spel met de gekopiëerde spelregels
van een oorspronkelijke krimpfolie te voorzien, of dat deze firma het spel
opnieuw van krimpfolie voorzag, nadat het deze spelregels had toegevoegd en zijn
stickers boven de barcode had geplakt.
Op dít moment werd mijn nieuwsgierigheid zó groot dat ik besloot om mijn eigen
set te openen, in de veronderstelling dat de inhoud een Nederlands bord zou
laten zien .... Maar, tot mijn grote verrassing waren zowel het bord als de
kaartjes geheel in het Tjechisch, dus met de straten van Praag, in
plaats van Bratislava, zoals het deksel van het spel al beloofde! Dus feitelijk
is deze uitgave een compleet Tjechisch spel, behalve het onderste deel van de
doos.
Ik heb geen idee waarom het in Slowakije als een Slowaaks spel geïntroduceerd
wordt.
2000 - Hybride editie van Ref.Nr. 14535:
Hongaars deksel op Spaans(Madrid) binnendoos.
In dezelfde zending van 2004 zaten nóg enkele hybride spellen,
maar weer van een andere combinatie. Zoals uit bijgaande opname blijkt (klik
op het fotootje voor een grote foto) gaat het deze keer om een deksel van
het standaard Hongaarse spel op een binnendoos van het standaard Spaanse
spel in de Madrileense uitvoering.
Het lijkt dus zeer waarschijnlijk dat in die zelfde periode ook andere hybride
combinaties ontstaan zullen zijn, zoals het omgekeerde van deze samenstelling,
dus: een Spaans deksel op een Hongaarse binnendoos. Déze hybride variant is
echter nog niet opgedoken.
1999/2001
- €uro editie, Ref.Nr.05597
Europa editie, Ref.Nr.15283
In 1999 heeft Parker/ Hasbro de introductie
van de Euro aangegrepen om weer een bijzonder Europees spel uit te brengen.
Sedert 1991 was de EEG uitgebreid met 3 landen, terwijl er sprake van was dat ná
1999 er nog 7 nieuwe landen zouden toetreden. Daarop hadden de makers van
dit spel al geanticipeerd, door die landen in het begin van het spel te
plaatsen. De duurste eigendommen zijn de hoofdsteden van de landen die het eerst
lid waren. Groepen die tegelijk lid werden zijn verdeeld naar de grootte
van hun hoofdstedelijke bevolking.
Zo verschenen de eerste 7 hoofdsteden en landen van deze uitgave als volgt op de
diverse borden:
Vilnius (Litouwen) - Riga
(Letland) - Sofia (Bulgarije) - Bukarest (Roemenië) - Warschau
(Polen) - Boedapest (Hongarije) - (fout)>Genève
(Zwitserland) - ..... enz.
Maar
..... de aardrijkskundige kennis van de ontwerpers van dit bord was kennelijk
niet erg hoogstaand, want men had foutief: